ACACIA. 219 



128/3446. groei end. Het is een langzame groeier, die naar schatting minstens 

 een eeuw oud wordt. De vaak rechte en meestal eerst zeer hoog 

 boven den grond vertakte, rolronde stam bevat een roodachtigbruin, 

 buitengewoon hard kernhout, dat in groote afmetingen is te krijgen 

 en als zeer sterk en duurzaam door de inlanders hoog wordt 

 geschat voor huizen- en bruggenbouw; in slechts weinige streken 

 echter zijn deze goede eigenschappen bekend. Het is ook een fraai 

 gevlamd meubelhout, dat volgens sommige houthakkers nog aan 

 schoonheid wint, als men de gekapte stammen eenige maanden 

 in weer en wind laat liggen. Ook is het zéér gezocht als brand- 

 hout. (K. & V. — 1, bl. 286). Ten Oever (Tectona I, bl. 8) is er 

 minder mee ingenomen: hij zegt, dat het in het gebied der djati- 

 bosschen niet wordt gebruikt en niet zeer duurzaam is. Ten be- 

 wijze daarvan vermeldt hij, dat de uit pilanghout gezaagde planken 

 van een railbaanbrug na 5 jaar verrot waren. 



De schors is 10 a 12 mM. dik, van buiten lichtgeel en glad 

 aan het boveneinde en de takken, doch zwart en ruw afschilferend 

 aan het ondereind van den stam; de kleur op doorsnede is bruin- 

 rood. De smaak is bitter, wrang, scherp en walgelijk, de reuk als 

 van djèngkol. Zij wordt met succes in het groot gebruikt in de leer- 

 looierijen van Java. In sommige streken is, ondanks de algemeenheid 

 van den boom, ook' dit gebruik te eenenmale onbekend (K. & V.). 

 De analyses, gepubliceerd in Teysmannia 1905 (bl. 324), geven 

 als looistofgehalte voor stam- en takbast percentages, varieerend 

 tusschen 9,3 en 18,2 (van de droge stof), gemiddeld 12,9 en de 

 cijfers, medegedeeld in Tectona I, bl. 92, wijzen uit een gehalte 

 van 15.3, 14.3, 14.5 en 11.4% voor bast van respectievelijk 4, 

 9, 12 en 25-jarige boomen. 



Pilangbast wordt — naar mij van deskundige zijde werd mede- 

 gedeeld — gebezigd zonder bijvoeging van andere looistoffen, uit- 

 sluitend voor het maken van leder voor tuigen, waarbij het vooral 

 aankomt op de heldere kleur. Voor blank zoolleer moet de pilang 

 worden gecombineerd met andere looistoffen die het leer niet te 

 donker kleuren, daar pilang alléén een zacht leer geeft. Men voorzag 

 daarin door ingevoerde looiextracten. Voor zooileer waarbij het 

 op de kleur minder aankomt, wordt Rhizophoren-bast bijgemengd, 

 n.1. 1 deel bakau op 3 deelen pilang. De toevoeging van bakau 

 maakt het leer stevig, doch rood. Trënggoeli (Cassia Fistula, L.) 

 werd in die looierij niet gebezigd met het oog op de ongunstige ver- 

 houding tusschen het looistofgehaite (+ 10 °/o) enden prijs, welke 

 voor dien bast moest worden betaald, voorts omdat trënggoelibast 

 het leer te rood maakt en er een onaangenamen geur aan mededeelt. 

 In de inlandsche looierijen te Madioen wordt volgens Ten Oever 

 (Tectona I, bl. 93) pilangbast gebruikt, gemengd met trënggoeli- 

 bast in de verhouding van 4 op 1 en nooit pilangbast alleen, 

 aangezien naar het beweren der javaansche \oo\ers pilangbast het leer 

 te rood zou kleuren. In het midden latend, welke van de twee nu 

 schuldig is aan het roodkleuren, is men het in ieder geval er over 

 eens, dat pilang de belangrijkste is van de twee en niet trënggoeli, 

 zooals Ten Oever meent te mogen concludeeren uit den hoogeren 

 prijs, die wel eens voor trënggoeli wordt betaald. 



Met het oog op de behoeften der leerindustrie, die gebrek heeft 



