PROSOPIS-ENTADA. 225 



bezigde men verder volgens R. zoowel de zaden van saga pohon 

 als van saga (Abrus precatorius, L.) voor het wegen van geld en 

 de goudsmeden op Saparoea gebruikten de eerste bij gebrek aan 

 de laatste bij het soldeeren van goud, „niet alsof het merg zelf van 

 deze zaden bindkracht heeft, doch omdat zij ze tot een S'ijfsel we- 

 ten te wrijven waarmede zij het soldeersel mengen en aan de stuk- 

 ken van het goud kleven." 



Hasskarl (Het Nut No. 786) zegt, dat de zaden, na door roosteren 

 en stampen van de schil te zijn ontdaan, met rijst worden gegeten en 

 lekker smaken, als katjangkëdelé.Schaedler vermeldt, dat zij 35 °/ olie 

 bevatten. De constanten van deze olie, bepaald door Dr. De Jong, wa- 

 ren: s.g. 0.913, zuurgetal (oud monster) 5.8, verzeepingsgetal 167, 

 R. M. getal 0.8 en Joodgetal 31.9. Van deze olie zou mogelijk wel 

 partij zijn te trekken; zaden brengt de saga kajoe in overvloed voort. 



In het Museum: Hout, bast, zaden, olie. 



i. Adenanthera tamarindifolia, Pierre. 



Volksnamen. Mal: Radja boenga (Palemb.). 



Boom, tot 22 M. hoog en 60 cM. dik, in Palembang verstrooid 

 groeiend gevonden op droog terrein op 20 M. zeehoogte. De stam 

 is meestal krom en hoekig, soms rolrond, met kleine wortellijs- 

 ten; de donkerbruine schors is zeer ruw, de kroon, bestaande uit 

 weinige takken, zeer dicht bebladerd. De bloemen vormen groote 

 witaciitige of lichtgele (niet roode) pluimen en zijn zeer welriekend. 



Het zeer harde en buitengewoon zware, bruinacht'ge kernhout 

 wordt gezegd zeer duurzaam te zijn en 25 a 30 jaar weerstand te 

 bieden aan weer en wind. Door de bevolking wordt het alleen ge- 

 bezigd voor onbewerkte stijlen en ruw behouwen balken; voor 

 ander werk is het te hard voor haar werktuigen. Voor bruggen en 

 steigers worden bij voorkeur balken van dit hout gebezigd, daar 

 zij ook in het water zeer duurzaam moeten zijn en niet aangetast 

 worden door insecten of paalworm. 

 In het Museum: Hout. 



Entada scandens, Bentli. (E. monostachya, DC, E. 



pursaetha, DC). 



Volksnamen. Mal: Akar bëloeroe, Kaletnbemba (Mol.) — 



Soend: Tjarioe — Jav: Bèndoh, Gandoe — Mad: Bhalang, 



Bhalang tambhal—Ba\: Pikat— Tern: Boroöli. 

 Reusachtige, cosmopolitische liaan, op Java voorkomend beneden 

 500 M. zeehoogte, vaak aan het strand, door Rumphius (V, bl. 5) 

 beschreven onder den naam van Fa ba marina. Omtrent het 

 gebruik bestaat groote eenstemmigheid bij de verschillende schrij- 

 vers. Hasskarl (Het Nut No. 18) bericht, dat bij bloedloop en 

 verhitting de buik wordt ingewreven met de gestampte wortels wortel. 

 van tjarioe en het sap uit- den stengel wordt gedronken. Dit 

 laatste vindt men ook bij Rumphius: deze zegt, dat het uit den 

 doorgekapten stengel vloeiende sap door de ambonneezen wordt stengel. 

 ingenomen tegen buikkrampen. Dezelfde deelt mede, dat de geraspte 

 stengels in water schuimen als zeep en daarom bij de ternatanen 

 worden gebruikt voor het reinigen van de kleeren en het hoofd- 

 haar. Ook bij Hasskarl vindt men dit gebruik vermeld voor Java: 



