ENTADA — PARKIA. 227 



Insgelijks vernam ik, dat de peulen, met water gestampt, gebruikt Vruchten, 

 worden voor hoofdwassching. 



Eenige jaren geleden hebben in de vakliteratuur berichten ge- 

 circuleerd over de bereiding van suiker uit de peulen. Prinsen 

 üeerligs vond daarin aanleiding om in de Indische Mercuurvan 

 29/6 09, bl. 506, uiteen te zetten, dat die berichten sterk gekleurd 

 waren en dat de suiker in de vruchten voorkomt in zóó onzuiveren 

 vorm, dat het de moeite niet waard zou zijn die daaruit af te scheiden. 



Van de zaden deelen K. & V. mede, dat zij soms als surrogaat voor zaden. 

 pëté worden gegeten, doch dat zij bitter smaken. Hasskarl (Het Nut 

 No. 762) zegt terecht van peundeuj, dat de zaden bijzonder klein 

 zijn en een veel onaangenamer lucht hebben dan de pëté, zoo- 

 dat zij minder veelvuldig worden gebruikt; ook is de zaadhuid 

 veel dikker. Te Buitenzorg eet men ze bij de rijst alleen als zij 

 nog zeer jong zijn. De rijpe zaden zijn overal verkrijgbaar als 

 inlandsch medicijn (Vorderman, Geneesmiddelen I) tegen kolie- 

 kachtige aandoeningen; zij vormen een voornaam bes'anddeel van 

 het in het Tijdschr. v. Inl. Geneeskundigen 1910, bl. 25, ge- 

 publiceerde inlandsche middel tegen de cholera. Volgens Bisschop 

 Grevelink (Natuurk. Tijdschr. v. N. I. dl. XVI, bl. 249) bezitten 

 zij windbrekende eigenschappen. Mevr. Kloppenburg zegt, dat de 

 zaden worden geroosterd als koffie, dan gepeld en tot poeder ge- 

 stampt ingenomen tegen windkoliek. Een afkooksel van hetzelfde 

 poeder en daoen sëmboeng wordt gegeven tegen krampen bij de 

 menstruatie. Voorts vermeldt dezelfde schrijfster nog de toepassing 

 van këdawoeng in een tapel tegen bloed- en slijmafgang tengevolge 

 van gevatte koude. Bij de maleiers worden de zaden volgens 

 Ridley (Mal. Geneesmiddelen, bl. 17 en 46) ingelijks gebruikt tegen 

 koliek en voorts als maagsterkend middel. 



In het Museum: Hout, zaden. 



1283469. Parkia intermedia, Hassk. 



Boom, 10 tot 20 M. hoog, volgens eenstemmig getuigenis der in- 

 landers nooit opzettelijk aangeplant, doch zich steeds ontwikkelend 

 uit zaden van pëté (Parkia speciosa, Hassk.). Mij (Backer) schijnt het 

 toe, dat P. intermedia een hybride is tusschen P. biglobosa, en P. 

 speciosa. Men kan twee vormen onderscheiden, n.1. dien, welken de 

 soendaneezen pëtir en dien, welken zij goendjaè noemen. Misschien is 

 de laatste weer een hybride tusschen pëtir en pëté. (Schoolflora). 



Hasskarl's Nut (No. 763) vermeldt van pëtir, dat de zaden iets 

 beter zijn dan die van peundeuj en een minder sterke lucht hebben. 

 Ook bij navraag te Buitenzorg bleek mij, dat pëtir wordt genuttigd 

 op dezelfde wijze als pëté, doch dat de zaden harder zijn en de 

 reuk wat sterker is. Goendjaè wordt door den inlander beschouwd 

 als bijna gelijkwaardig met pëté, ofschoon wat sterker riekend. 



/// het Museum: Peulen van Pëtir. 



128/3469. Parkia speciosa, Hassk. 



Volksnamen. Algemeen: Pëté. 

 Middelmatige boom, sinds overoude tijden door de inlanders op 

 Java gecultiveerd om de stinkende zaden, die rauw of gekookt wor- 

 den gegeten (K. & V. — I, bl. 268). Van Romburgh (Aanteekeningen, 



