228 LEGUMINOSAE. 



bl. 83) beproefde hem in den Cultuurtuin als schaduwboom, doch 

 zijn groei bleek daarvoor te langzaam; 12-jarige hoornen waren 

 8 tot" 14 M. hoog. 



Het hout beschrijft Ridley (Mal. Timmerhoutsoorten, bl. 56) als 

 bleekroodachtig reekleurig, tamelijk zwaar doch niet hard; het wordt 

 niet duurzaam geacht en zou alleen bruikbaar zijn voor kisten e.d. 



Volgens Hasskari's Nut (No. 742) worden de jonge bladeren ge- 

 geten. Vorderman (Tijdschr. v. Inl. Geneesk. 1902 r bl. 105) zegt, 

 dat de bladeren, tot pap gewreven, in Bantam met succes worden 

 aangewend op de blaasjes van de z.g. tjatjar monjèt, nadat de inhoud 

 dier blaasjes door een prik met een naald is verwijderd. 



Dr. Smith deelde mij mede, dat de vleezig verdikte spil der 

 bloeiwijze na het afvallen der bloemen of nadat zij van de bloemen 

 is ontdaan, rauw wordt gegeten. Dit is ook het geval bij P. biglo- 

 bosa en P. intermedia. 



Deze toepassingen zijn echter plaatselijk; zijn algemeene bekend- 

 heid dankt de boom aan de zaden, die bij de inlanders en vele oud- 

 gasten even hoog inachtingstaan.alszij verafschuwd wordendoor den 

 baar. De voor het reukorgaan waar te nemen gevolgen van het eten 

 van pèté zijn inderdaad verre van aangenaam en de smaak is voor 

 den nieuweling evenzeer niet aantrekkelijk, doch eenmaal daarover- 

 heen zijnde, opent de aanwezigheid van de zoo verachtelijk voor 

 stinkboonen uitgekreten zaden in sajoer of sambal ook bij den 

 europeaan het uitzicht op een smakelijke rijsttafel. De inlanders 

 eten de jonge zaden rauw of op dezelfde wijze als de europeanen ; 

 de rijpe worden geroosterd, na te zijn gedroogd. Als groente kan 

 men ze bezwaarlijk aanduiden, omdat zij slechts in kleine hoeveel- 

 heid worden genuttigd, door de inlanders van wege hun betrek- 

 kelijke kostbaarheid. De peulen worden te Batavia op de pasars 

 in normale omstandigheden verkocht tegen 1 of 1 \-, cent per stuk. 

 Het bezit van pëtéboomen levert den inlander daarom een aan- 

 zienlijk voordeel op. Hasskarl vermeldt, dat een volwassen boom 

 4- a 5000 vruchten 's jaars geeft. 



Aan het eten van pèté schrijft men volgens Boorsma (Genees- 

 kundig Tijdschr. v. N. I. 1908, bl. 657) een gunstigen invloed toe 

 bij suikerziekte. 



In lic! Museum: Hout, peulen, zaden. 



Cynometra cauliflora, L. 



Volksnamen. Op Java en elders gewoonlijk Namnam. Mal: 



Andjin<r-andjin,<>, Namoc-namoe (Menado) — Soend : Poeki 

 andjing. 

 Kleine boom, waarschijnlijk hier niet inheemsen, dochovergeheel 



Java door de inlanders in de dorpen gecultiveerd om de eetbare vruch- 

 ten, soms ook als sierboom geplant in de tuinen van europeanen (K. 

 o: V. I, bl. 271). Ten aanzien van zijn stam en knoesten is het 

 Cynomorium een mismaakte boom, zegt Rumphius (I, bl. 163), 

 doch het heeft daarentegen een sierlijkekruin, die zich aan het gezicht 

 nog veel schooner en aangenamer komt te vertoonen, wanneer 

 zij behangen is met haar jonge en schoon lichtroode bladeren. 

 Het hout is bleek doch dicht en bij de knoesten, waaruit de 

 bloemen en vruchten komen, zeer hard. 



