230 LI-ÜUMINOSAE. 



van het jaar geïnundeerd zijn. Botanisch is hij niet volledig be- 

 kend, zoodat K. <& V. (11, bl. 45) de op Java voorkomende (ins- 

 gelijks nog niet bloeiend waargenomen) Sindorasoort voorzichtig- 

 heidshalve hebben beschreven als var. javanica. Dit is een tot 



30 M. hooge en 70 cM. dikke, alleen van eenige weinige groei- 

 plaatsen in het westelijk deel bekende boom, die in het soen- 

 t. daasch en javaansch den naam draagt van oekoe aka. Het hout 



daarvan wordt door de inlanders niet gebruikt met het oog op 

 den balsem en de vruchten (K. & V.). Dnyfjes' houtcatalogus zegt, 

 dat het hout op Sumatra in groote hoeveelheid verkrijgbaar is en 

 veelvuldig wordt gebruikt voor meubelen wegens de schoone vlam- 

 men, De Clercq (No. 3471), dat het voor planken dient. De onzeker- 

 heid echter, of beider mededeeling wel betrekking heeft op Sindora 

 sumatrana, maant tot voorzichtigheid. Het authentieke museum- 

 monster is ongelukkigerwijze te klein voor een beoordeeling. 



Uit den stam (hoogstwaarschijnlijk van meerdere Sindorasoor- 

 ten) verkrijgt men door inkappen een roodgekleurden, goed vloei- 

 baren balsem. Teysmann beschrijft de wijze van winnen op de 

 Lepar-eilanden in het Natuurk. Tijdschr. v. N. 1. dl. 32, bl. 35, als 

 volgt: Men maakt in den stam een naar binnen toe hellende in- 

 kapping, die bijna de helft van den omtrek des starns inneemt 

 en doorloopt tot in het hart, zoodanig dat er een holte ontstaat 

 waarin de balsem zich kan verzamelen. Om dien balsem beter 

 te doen vloeien wordt gedurende een half etmaal een vuur in dit gat 

 onderhouden, waarop de boom na een paar dagen reageert. Deze be- 

 werking kan meermalen op hetzelfde individu worden toegepast, tot- 

 dat het eindelijk door uitputting en het inrotten der gekapte gaten 

 afsterft. De berichten, door mij in de Westerafdeeling van Borneo 

 ingewonnen, zijn met dat van Teysmann in overeenstemming, 

 met dit verschil, dat gezegd wordt, dat het gat niet verder in 

 den boom doordringt dan 2 dM. en het vuur daaruit niet wordt 

 verwijderd. Hoe het dan mogelijk is om den balsem te verza- 

 melen, is echter niet duidelijk. De beschrijving van het winnen 

 van tainparhantoe-olie in de Afd. Sambas, waar de boom voor- 

 al in het stroomgebied van de Soba en de Tabrauw voor- 

 komt, luidt dan ook eenigszins anders. Zij is te vinden in het 

 Nat. Tijdschr. v. N.l. dl 6, bl. 520. In den stam, die een omtrek 

 heeft van 1 tot 2' 2 vadem, wordt een rond gat gesneden van 

 omtrent een half voet middellijn en ter diepte van ongeveer ' 3 

 van de dikte van den boom. In dat gat wordt vuur gebrand 

 totdat het eenigermate verwarmd is; alsdan vloeit er een heldere 

 olie uit, die door de maleiers gebruikt wordt als verfolie en 

 als geneesmiddel tegen sommige huidziekten. Mij werd uit Pon- 

 tianak bericht, dat minjak sindoer in vereeniging met damar wordt 

 gebruikt voor het breeuwen van prauweu. De prijs bedroeg te 

 Pontianak in October 1906 ƒ o. 50 per flesch; een monster van 

 Djambi ontvangen, ging vergezeld van de mededeeling, dat hij 

 wordt gebruikt om liet hoofd in te wrijven bij hoofdpijn en voorts 

 dient als verfolie. K. è< V. vermelden van den oekoe aka, dat uit 

 den stam een soort van lampolie wordt getapt, doch dit is niet 

 zeer aannemelijk en als liet ooit juist is geweest, dan behoort 

 het thans zeker tot de geschiedenis. Een p<»ging om het oude, in 



