SINDORA-TAMARINDUS. 233 



128 3508. heemsch in tropisch Afrika, thans over alle heete landen verbreid, 

 hier in de laagvlakte veel geplant als allée-boom. 



Rumphins (II, bl. 90), die hem onder gelijken naam vermeldt, Hout. 

 beschrijft het hout als duurzaam, dicht, hard, zwaar en bleekwit, 

 bij de knoesten met bruinzwarte plekken, somtijds ook met dier- 

 gelijke aderen. Op zeer hoogen leeftijd krijgt hij een zwart hart, 

 dat echter niet heel dik is. Op Timor en Bali wordt het hout 

 gebruikt voor inhouten, ribben en planken voor prauwen (Rumph.). 

 Gewoonlijk geven de schilderingen van dit hout daarvan een over- 

 dreven voorstelling. Hasskarl bijv. (Het Nut No. 128) zegt, dat het 

 is zeer sterk doch grof van draad en dat het niet door insecten 

 wordt aangetast; daar het echter zelden in groote hoeveelheid is 

 te krijgen, zou het niet voor bouwhout, doch slechts voor fijne 

 houtwerken, als meubelen, krisscheeden enz. worden gebruikt. Een 

 meubelhout is het echter volstrekt niet; de sporadisch voorkomende 

 donkere deelen van den stam worden wel gebruikt voor klein 

 snijwerk, wandelstokken e.d., doch verder heb ik er nooit eenig 

 ander gebruik van gezien dan als" brandhout. Te spreken van een 

 zwart hart, dat ons het beeld van den ebbenhoutboom voor oogen 

 brengt, is niet in overeenstemming met de werkelijkheid. Te Batavia 

 heb ik een laan van 30 a 40 oude tamarindeboomen zien rooien 

 voor het verbreeden van den weg; de stammen werden in schijven 

 gezaagd, om klein te worden gemaakt voor brandhout en daarin 

 waren wel hier en daar zwarte plekken te zien, klaarblijkelijk 

 vaak het gevolg van beschadiging, doch bij geen dezer was een 

 regelmatig begrensde, donkere kern te vinden. , 



De gerookte bast wordt in het Soemenepsche door zwangere Bast. 

 vrouwen gebezigd in de plaats van eetbare aarde (geophagie is 

 alleen in Midden- en West-Madoera in zwang) en daartoe op de 

 pasars te Soemenep verkocht onder den naam van ampo atjcm. 

 Van onbereiden tamarindebast maken in Oost-Madoera ook de man- 

 nen veelvuldig gebruik, zoodat men daar nimmer een volwassen 

 boom aantreft, die niet tot boven manshoogte van inkappinge'.i 

 is voorzien (Vorderman, Madoereesche planten No. 13). 



De zuur smakende jonge bladeren, die ter onderscheiding van Biadi 

 de oude in het jav. sinom heeten, worden wel bij gebrek aan het 

 vruchtmoes ter vervanging daarvan gebezigd. In Midden- en Oost- 

 Java wordt er gebruik van gemaakt in wasschingen. Mevr. Klop- 

 penburg zegt, dat wasschingen met een aftreksel van tamarinde- 

 bladeren en den hoofdwortel van koenir, uitstekend zijn tegen 

 uitslag en goed ook voor steenpuisten. 



De vezelstrengen van de peulen treft men insgelijks in Midden-Java vn.c 

 aan bij de tjeraken, als ojod asem of djarot asem (Boorsma, Ge- 

 neesmiddelleer); volgens mondelinge mededeeling van dezenauteur 

 worden zij gebruikt in parëm. 



Het rinsche vruchtmoes dient voor verschillende doeleinden. 

 Men confijt de geschilde peulen in haar geheel, kookt er gelei 

 en een verfrisschende stroop van, welke laatste tevens dient om 

 den stoelgang te bevorderen en dergelijke meer, doch het meest 

 vindt het toepassing in ruwen staat als een onmisbaar ingrediënt 

 bij de spijsbereiding. De peulen worden geschild, gedroogd in 

 de zon, van vezelstrengen en zaden ontdaan en het meer of minder 



