1NTSIA. 237 



voor tafels. Ook Koorders spreekt van het fraai gevlamde uiterlijk 

 dier bladen. Opvallend is, dat inderdaad het hout van Intsia am- 

 boinensis uit de Minahassa gevlamd is, terwijl dat van elders meestal 

 vrijwel egaal is van kleur. 



Omtrent het gebruik van andere deelen vermeldt R. het volgende. 



De afschilferende, aschgrauwe bast, die in lappen ter dikte van Bast. 

 een halven vinger aan den stam hangt, wordt bewaard tot me- 

 dicinaal gebruik; gestampt en met oude pinang gekauwd, of onder 

 het eten gemengd werkt hij stoppend bij buikloop. ') 



De jonge bladeren (van het wijfje) worden bij verdachte visschen Bladeren. 

 gekookt, opdat deze minder schadelijk zullen zijn. De platte zaden zaden. 

 worden door arme inlanders op kolen of heete asch gebraden 

 totdat de zwarte zaadhuid barst, dan drie of vier dagen in zout 

 water geweekt en vervolgens gekookt gegeten. 



Rumphins onderscheidt een mannetje en een wijfje. Het spint vormen. 

 van het mannetje is bij jonge exemplaren een hand breed, bij 

 oude twee vingers. Het kernhout is lichtbruin, hoogbruin bester- 

 vend en tenslotte zwartbruin wordend. Men heeft hieronder echter 

 een vorm, waarvan het versche hout een lichtroode tint heeften 

 dien men rood ijzerhout noemt. Het wijfje heeft dikker spint : het 

 kernhout is lichter van kleur dan van het mannetje, n.1. bruinachtig 

 geel, en wordt bij besterven niet zoo donker als van het mannetje. 

 Het is minder zwaar en hard, gemakkelijker te bewerken en daarom 

 voor meubelen beter geschikt dan het mannetje. Het museum ontving 

 materialen van Ceram met herbarium van kajoe bësi item, mérah 

 en koening, die alle drie Intsia amboinensis bleken te zijn. Ook 

 elders onderscheidt men vaak de vormen naar de kleur van het 

 versche hout; zooals reeds opgemerkt, wordt de licht gekleurde 

 achtergesteld bij de donkere. 



/// het Museum : Hout. 



Intsia Bakeri, Prain (Afzelia palembanica, Baker, 



non Miq.). 



Volksnamen. Mal: Mêrbaoe, M. paja — Mak : Bajang — 



Boeg: Ipi. 

 Groote, zware boom als de voorgaande, met zekerheid bekend 

 van Sumatra en Celebes, op het Maleische schiereiland volgens 

 Burn Murdoch (1, bl. 9) de meest voorkomende mërbaoe-soort, die 

 echter in het bosch niet te onderscheiden is van I. amboinensis. 

 Hij wordt gevonden tot op een hoogte van 1000 voet nabij rivie- 

 ren of op vochtige gronden, groeit aanvankelijk snel en wordt 

 gewoonlijk 100, vaak 140 voet hoog, met een omvang van 6 a 8 

 voet; 7 voet lijkt B. M. de meest geschikte maat voor het kappen, 

 daar overrijpe stammen bij het vellen bijna altijd scheuren in het 

 hart, wat een groot verlies beteekent aan timmerhout. Het kern- 

 hout wordt gebruikt voor alle doeleinden, waarvoor sterkte en 

 duurzaamheid vereischten zijn, als voor stijlen, bruggen, dwars- 

 liggers, balken, kozijnen, meubelen enz. Het laat zich goed polijsten 



') Dit zal zijn toe te schrijven aan looistof ; eenig bijzonder bestanddeel 

 werd in den bast niet gevonden, wel in de bladeren, waarin door Greshoff 

 (Plantenstoffen II, bl. 76) een spoor alcaloïd werd aangetroffen. 



