CAESALPIN1A-PELT0PH0RUM. 259 



*8/356i. op zandig strand vlak aan de kust en in den drogen zoom det 

 vloedbosschen. Ook wordt hij allerwege in Midden- en Oost-Java 

 in het klein door de inlanders aangeplant om den bast (K. & 

 V. — 11, bl. 3). In Tectona 11, bl. 280, wordt als resultaat van een 

 geslaagde proefneming gemeld, dat Peltophorum ferrugineum ge- 

 makkelijk is te cultiveeren. Als men voldoende zaad heeft, doet Cultuur, 

 men het best dit, na het een oogenblik in warm water te hebben 

 geweekt, dadelijk in den vollen grond uit te leggen. Heeft men 

 de beschikking over volwassen boomen, dan kan men ook stekken 

 nemen en deze uitpoten. Is het zaad schaarsch, dan is men wel 

 verplicht zaadbedden aan te leggen; men moet dan de plantjes 

 óf heel klein overplanten, of ze minstens een jaar op de bedden 

 laten staan en dan als stumps uitzetten. Men plantte Peltopho- 

 rum daar op 2 X 2 M. als vul- en drijfhout tusschen mahonie, 

 die 6X 6 M- stond. Als men den soga in het eerste jaar goed 

 verzorgt, heeft hij verder weinig onderhoud noodig; hij groeit ook 

 in dichte alang-alang of ander hoog gras. In dit verband werd er 

 ook op gewezen, dat de soga de alang-alang op den duur onder- 

 drukt. De proefnemer liet een paar dozijn ca 5 cM. dikke soga- 

 takken tusschen 3 / 4 M. hooge alang-alang in den grond steken: 

 de meeste sloegen aan en groeiden goed zonder schoonmaak, grond- 

 bewerking of iets van dien aard. 



Soms wordt Peltophorum ferrugineum aangetroffen als schaduw- schaduwboo 

 boom in koffietuinen ; volgens Van Romburgh's Aanteekeningen 

 Cultuurtuin, bl. 16, is de groei wel is waar nog minder snel dan 

 die van P. dasyrhachis, Kurz, doch is hij zeer goed bestand tegen 

 wind en heeft niet te lijden van kevers. 



Het hout wordt volgens K. & V. als te weinig duurzaam niet Hout. 

 door de inlanders gebruikt. Op Malakka zou het volgens Ridley 

 (Mal. Timmerhoutsoorten, bl. 50) bekend staan als sterk en nage- 

 noeg even goed als het hout van Intsia amboinensis. 



In Midden- en Oost-Java is de bast op bijna elke pasar te koop. Herkomst. 

 Groote hoeveelheden worden uit de bosschen van de zuidkust van 

 Besoeki en Probolinggo aangevoerd te Soerabaja, vanwaar soga Bast. 

 naar alle deelen van den archipel, vooral naar Midden-Java, wordt 

 verzonden. In Besoeki wordt de soga-bast van Gradjagan (Zuid- 

 Banjoewangi) het duurst betaald. Het loof van de daar voorkomende 

 variëteit is iets fijner dan van de boomen van andere standplaatsen 

 op Java (K. & V.). Ook wordt hij aangebracht van Timor en Flores. 

 In Febr. 1909 berichtte de Resident\an Timor, dat jaarlijks voor 

 het inzamelen van sogabast madoereezen van Sapoedi en Sapehan 

 met hun prauwen overkomen. Voor het inzamelen, dat alleen plaats 

 heeft van Januari tot April, wordt de boom geveld en geschild ; 

 de bast wordt gebonden in pakken van pl.m. 40 kati gewicht en uit- 

 gevoerd van Koepang en Larentoeka. De prijs bedroeg eind Mei 

 1913 te Semarang 4 a 5.50 gulden p.p. 



Volgens Jasper & Pirngadie (Vlechtwerk, bl. 71) onderscheidt men 

 den bast van Peltophorum ferrugineum, Benth. in soga djambal, 

 s. gradjagan en s. tambak. De tweede naam duidt op de plaats 

 van herkomst, mogelijk ook de beide andere. Overigens is eenige 

 voorzichtigheid met den naam soga aan te bevelen, omdat men dien 

 ook gebruikt voor andere roode kleurmiddelen. Zoo is soga tingi 



