PELTOPHORUM — MYROXYLON. 261 



In het algemeen heeft kajoe timor zich werkzaam getoond tegen 

 inwendige bloedstortingen van passieven aard, tegen al die soorten 

 van bloeddiarrheeën, waarbij de werkzaamheid der bloedvaten 

 zoowel als de cohaerentie- hunner omkleedingen, aanmerkelijk 

 verminderd is en de faeces niet teruggehouden worden of verhard 

 zijn ; voorts tegen bloedwateren bij gonorrhee chronica, enz. (Waitz). 



Op Timor wordt volgens Teysmann de bast van Peltophorum 

 ferrugineum (kajoe laroe) gebezigd om toewak te laten „gisten" 

 (Nat. Tijdschr. v. N. 1. dl. 34, bl. 353). 



De bladeren worden in tijden dat ander voedsel schaarsch is, 

 op Madoera als veevoeder aangewend (Veeartsenijkundige Bladen 

 111, bl. 297). 



De bloemen rieken bijzonder aangenaam; K. & V. meenden 

 daarom, dat daaruit misschien een voor export geschikte aethe- 

 rische olie zou kunnen worden gemaakt. 



In het Museum: Hout, bast. 



128/3584.' Myroxylon balsamum, Harms. 



Boom, inheemsch in tropisch Amerika, sinds 1877 in den Cul- 

 tuurtuin te Tjikeumeuh (Buitenzorg) geplant, en wel eens als een 

 voor Java geschikte cultuurplant aanbevolen. 



Volgens Harms (Notizblatt bot. Garten, Berlin 1908, bl. 85) 

 levert de zuivere vorm, x genuinum, Baill. (My roxy 1 on to 1 u i- 

 f er urn, H.B.K.), in Venezuela en Columbia den tolubalsem van 

 den handel, en de var. Pereirae, Baill. (M y ro x y 1 o n Pereirae, 

 Klotzsch.) in San Salvador en Guatemala den perubalsem. Wat 

 betreft de eerste: Wiesner (Rohstoffe) deelt mede, dat tolubalsem 

 wordt gewonnen door in den bast talrijke V-vormige insnijdingen 

 te maken, terwijl in het hoekpunt een gat wordt geboord, waaruit 

 de balsem wordt opgevangen. Van cultuurproeven, behalve te 

 Buitenzorg, is mij niets bekend. 



Beter zijn wij ingelicht omtrent den aanzienlijk kostbaarder peru- 

 balsem, waarvan de winning enz. door Preuss is bestudeerd en nauw- 

 keurig beschreven in Tropenpflanzer 1900, bl. 527. Hij bericht, dat in 

 San Salvador, het land dat daadwerkelijk een monopolie heeft op het 

 gebied van perubalsem, de boomen het meest voorkomen in een be- 

 trekkelijk droog klimaat (ca. 2000 mM. regen per jaar) tusschen 300 

 en 700 M., zoowel alleen staande, als in kleine groepen. Bepaalde 

 aanplantingen vindt men er niet, doch hier en daar ziet men ze staan 

 in rijen, wat er op duidt, dat niet alle spontaan zijn ontstaan. De 

 schoone, slanke boomen, die persoonlijk eigendom zijn, worden 20 a 

 25 M., zeldzamer 30 M., hoog. Het kernhout isfraai roodbruin, zeer 

 dicht en zwaar en ongemeen hard; het wordt niet aangetast door 

 witte mieren en is bestand tegen weer en wind. Om deze redenen 

 wordt het als nuthout zeer hoog geschat en overtreft volgens Preuss 

 in waarde het mahoni. 



Als de boomen een omvang hebben verkregen van 60 cM. op 

 1 M. boven den grond — dat is in zijn vaderland op ongeveer 10- 

 jarigen leeftijd — begint de exploitatie, die nogal omslachtig is. De 

 balsem toch komt als zoodanig noch in het hout, nóch in den 

 bast voor, doch wordt gevormd bij mechanische verwonding of door 

 verhitting, in sterker mate door combinatie van die twee. Het 



