ORMOSIA-SOPHORA. 265 



128/3602. Sophora tomentosa, L. 



Volksnamen. Mal: Lolang badjo (Menado), L. pantc (h\o\.), 



Ocpas bidji (Mol.) — Soend: Ki koetjing, Mata koetjing — 



Jav: Kajoe pcnawar — Alf. Ambon : Lolang ahoek, L. lai- 



noe/iï — Banda : Matoea masin — Ternate : Oepas kama- 



roenggi, Panawa sofo, Soenia laoet boubou. 



Tot 5 M. hooge heester met een stammetje ter dikte van 8 a 10 cM., 



den geheelen archipel door groeiend op zandig zeestrand in het 



bereik van de golven. Op Java bedekt hij op vele plaatsen lange, 



smalle kuststrooken (K. & V. — II, bl. 100). Rumphius (IV, bl. 60) 



zegt van zijn Anti chol erica, dat men met verwondering ziet 



hoe een boompje, zoo weelderig van bladeren en schoon van 



gedaante, in zulk mager zand gedijt. Met de zaden kan men ze 



ook in de hoven planten, maar overal, waar de zeelucht ze niet 



raakt, blijven ze mager en dragen laat. 



Indien deze plant zoo algemeen niet was, zon men haar, aldus 

 Rumphius, tegen zilver behooren op te wegen wegens de dage- 

 ' lijksche hulp, die ze in eenige zorgelijke ziekten schenkt: in- 

 zonderheid is ze een geëigend middel tegen bort (cholera), basterd 

 pleuris (steken in de ribben en den rug) en tegen allerlei venijn, 

 dat uit de zee komt. 



De wortei is niet groot, doch lang en diepgaand, behangen met Wortel, 

 vele vezels; hij is door knoopen als in leden verdeeld, uitwendig 

 donkergeel met een gescheurde schors, inwendig heldergeel. Men 

 moet hem uitgraven vóór de plant vrucht draagt en wel bij droog 

 weer, want bij regenachtig weer kan men, zooals bij alle strand- 

 gewassen, wortels en zaden kwalijk vrijhouden van schimmel. 

 Dikker dan een duim mag hij niet zijn, doch wel dunner, en 

 ook de vezels zijn goed. De geheele schors moet men er aan 

 laten, want daar steekt de meeste bitterheid in. Men kan hem 

 jaren lang bewaren zonder dat hij zijn kracht verliest. De ma- 

 leiers gebruiken dezen wortel met dien van këlètji (Caesalpinia) 

 tegen allerlei ingenomen vergif; de ternatanen wrijven hem met den 

 wortel van Lansium domesticum en sap van lénion swanggi tot 

 een smeersel voor zwellingen en tegen waterzucht. Toebereid met 

 den wortel van Ujai lako (?) en gedronken, is hij goed tegen 

 koliek en dysenterie. De oost-cerammers gebruiken den geschraap- 

 ten wortel zoowel in- als uitwendig tegen allerhande kwalen. 



Het hart van stammen dikker dan een been, is donkergrauw of Hout. 

 muiskleurig; de ternatanen bezigen het voor nagels bij den bouw 

 van vaartuigen (Rumph.). Op Java wordt het hout, als te weinig 

 duurzaam en te klein volgens K. & V. niet gebruikt. 



De schapen, zegt Rumphius, eten de bladeren gaarne, wat be- Bladere 

 vreemdend is, daar zij zoo bitter zijn! K. & V. deelen mede, dat 

 volgens de inlanders in Zuid-West Bantam de fijngestampte bla- 

 deren heilzaam werken op wonden, veroorzaakt door sommige 

 giftige visschen. 



De zaden, die de plant in menigte voortbrengt (volgens K. & V. zaden, 

 worden echter vele vóór het rijpen door insecten vernield), zijn 

 nog bitterder dan de wortels. Het zijn groote, donkerleverkleurige 

 erwten, sommige rond, andere wat bultig. Tegen het braken bij 

 het bort neemt' men een stuk van den wortel dan wel 3 of 5 zaden 



