MILLETTIA — SESBANIA. 281 



mende soort (?) met witte bloemen, waarvan ook Teysmann mel- 

 ding maakt in het Nat. Tijdschr. v. N. 1. dl. 1 1 bl. 183. Op welke 

 dezer de mededeelingen omtrent de toepassingen slaan, is niet 

 duidelijk. R. zegt, dat de wortel, gewreven en gedronken, de 

 koek (ziekte van de milt) geneest, dat de bladeren onder andere 

 sajoer gekookt worden gegeten en dat zij, met venkel gewreven 

 en op het lichaam gesmeerd, verkoelend werken bij koorts. De 

 baliërs zouden de bladeren wrijven met gebraden ajuin, adas 

 en een weinig poetjoek en het sap opsnuiven tegen allerlei ca- 

 tarrhen, gepaard gaand met hoofdpijn. 



Sesbaniagrandiflóra, Pers. (Agati gra n d i f 1 o ra, Desv.). 

 Volksnamen. In vele talen: Toeri. 



Kleine, buitengewoon snelgroeiende, doch kortlevende boom, 

 zeer algemeen aangeplant vooral in Oost- en Midden-Java, echter 

 alleen in de laagvlakte (K. & V. — 1, bl. 269). In sommige streken 

 wordt hij op de sawahdijkjes geplant, waar hij met zijn ijle kroon 

 niet schaadt, terwijl alle deelen nuttige toepassingen vinden, niet Brandhout. 

 het minst het hout als brandstof. 



De ruige, van binnen sappige en eenigszins kleverige bast van Bast. 

 de Turia, in water gekneed, wordt gebruikt tegen mondspruw 

 en van het afkooksel weet men ook een spruwdrank te bereiden, 

 maar daarvan moet men een redelijke teug teffens innemen, meent 

 Rumphius (I, bl. 188). Van der Burg (Geneesheer III, bl. 437) zegt 

 in navolging van Hasskarl (Het Nut No. 898) en Filet (No. 3135) 

 en anderen: De bittere bast is tonisch; in groote hoeveelheid toe- 

 gediend werkt hij als braakmiddel; in kleine dosis, in afkooksel, 

 wordt hij gebruikt tegen indische spruw en dysenterie. Fijnge- 

 stampt wordt hij uitwendig gebezigd tegen scabies. 



Vorderman beweert (Geneesmiddelen 1), dat te Batavia de bast 

 van den toeriboom met roode bloemen wel wordt verkocht als 

 kajoe timer (zie onder Peltophorum ferrugineum, Benth.). Mevrouw 

 Kloppenburg schrijft een afkooksel van den bast van den rooden 

 toeri voor als stopmiddel bij hevige bloeddiarrhee. Dr. djawa 

 Soeria Darma bericht in het Tijdschr. v. lnl. Geneeskundigen 

 1897, bl. 12, dat hij in het stadsverband te Batavia een aftreksel 

 bezigde tegen chronisch darmlijden, gepaard gaande met bloedige 

 diarrhee. Zoowel de bast van toeri bang(óen rooden vorm) als die 

 van toeri poetih gaven in den regel gunstige resultaten. Het aftreksel 

 doet in de eerste plaats het aantal defaecatie's afnemen en in de 

 tweede plaats het bloed in de ontlasting snel verdwijnen. Uitstekend 

 werkt volgens hem de bast bij gastroënteritis infantum chronica. 



Met het kleverige sap uit den bast van den toeri bestrijken de 

 visschers hun lijnen en het garen, waarvan zij hun werpnetten 

 maken ; een weinig water daarbij gedaan zijnde, kan men daaronder 

 ook eenige droge verven mengen, zooals zwartsel, om daarmede 

 vischlijnen, houtwerken enz. te kleuren (Rumphius). Koorders 

 zegt (Natuurk. Tijdschr. v. N. 1. dl 48, bl. 88), dat het inwrijven 

 van vischlijnen met toerischors zeer algemeen is op Karimon djawa 

 en Vorderman (Madoereesche planten No. 407) deelt mede, dat op 

 Madoera vischlijnen in een afkooksel van toeribast worden geweekt, 

 om ze tegen de inwerking van het water bestand te doen zijn. Rum- 



