298 LEGUMINOSAE. 



128 321. hol, zonder doorns, doch met veel knoesten en wratten, acht men 

 rijp. Zoover de schors gelapt is, kapt men die stammen in stuk- 

 ken van een arm lengte en begraaft die in den vochtigen grond, 

 totdat het witte spint, dat een vinger dik is, geheel is vergaan. 

 Het overblijvende kernhout is soms massief en zwaar, doch meest- 

 al hol door het vermolmen van het hart. De kleur is gewoonlijk 

 die van geronnen bloed: stukken met vergaan hart zijn echter 

 meestal lichter getint en soms vindt men er, die steenrood zijn. Deze 

 knuppels worden door geheel Indië vervoerd om tot reukwerk 

 te dienen: de maleiers en makassaren bezigen het veel bij het 

 bereiden van doepa, doch men mag het niet in te groote hoeveelheid 

 gebruiken, omdat dan de andere geuren door dien van het laka- 

 hout worden overheerscht. De chineezen voeren het uit naar hun 

 vaderland om in de tempels te branden. Het aangenaamst van geur is 

 het steenroode, hoewel dat het dorste lijkt. Door droge distillatie 

 kan men uit lakahout een roode, kleverige olie stoken, die men 

 niet een veer strijkt op de randen van oude, verrotte ulceratie's. 



Aan de beschrijving van Rumphius is letterlijk niets toe te 

 voegen. Hoe juist de winningswijze door hem is geschetst, blijke 

 uit een bericht, dat mij in 1906 bereikte, omtrent het lakahout 

 in de Westerafdeeling van Borneo en dat als volgt luidt. „Kajoe 

 laka is een liaan, gedeeltelijk op den grond liggende, gedeeltelijk 

 zich hechtende aan de boomen. Het product van den handel 

 is het binnenste deel van den stam, waarbij valt op te merken, 

 dat hetgeen op den grond ligt van beter kwaliteit wordt geacht, 

 dan het slingerende deel. In den regel wordt slechts dat gedeelte 

 gewonnen, waarvan de bast vanzelf is afgevallen". De prijs bedroeg 

 te Pontianak 1 a 3 dollars per picol. 



Het begraven van de stamstukken om het niet verharste spint 

 te vernietigen — een procédé, dat Rumphius ook bij andere reuk- 

 houten vermeldt — is thans niet meer in gebruik. 



Boorsma, die in Bulletin Vil (1907) du Dépt. de 1'Agr. een 

 uitvoerige beschrijving geeft van het door hem als Dalbergia 

 Cumingiana, Benth. aangeduide lakahout, zegt, dat het aanvankelijk 

 wit is, maar bij toenemenden ouderdom rood wordt. Dit roode 

 hout is nagenoeg reukeloos, doch eenigszins geurend als het 

 gebrand wordt. Goede stukken moeten op de doorsnede rood zijn 

 met lichte en donkere (bijna zwarte), wasglanzende strepen. 



De uitvoer van dit goedkoopste van alle reukhouten, die geheel 

 is gericht naar de Straitshavens, heeft volgens de officieele uit- 

 voerstatistiek bedragen (in tonnen): 



1914 



In het Museum: Hout. 



