300 LEGUM1NOSAE. 



128/3828. De uitvoerigste mededeelingen, waaraan trouwens een zeer groot 

 deel is ontleend van hetgeen in onze nieuwere literatuur over 

 dezen boom is verschenen, vindt men bij Rumphius UI, bl. 205), 

 die hem beschrijft onder den naam van Lingoum. Op het hout 



Bast. wordt teruggekomen onder Variëteiten. Een afkooksel van den bast 



gebruikt men volgens Rumph. zeer veel voor het toebereiden van 

 papéda, waardoor die pap stijf en lijmig wordt. Als mondspoeling 

 geneest het decoct mondspruw. Hetzelfde doet het samentrekkende 



Kino. roode sap, dat bij insnijding uit den stam vloeit: inwendig gebruikt 



geneest het buikloop. Men vindt dit sap bij alle vormen, in het 

 bijzonder in de takken; het droogt op tot een kino als gestold 

 bloed of donkere robijnen (Rumph.). Daar de kino's van boomsoorten 

 uit zeer verschillende familie's practisch geen onderscheid ver- 

 toonen, zou die van Pterocarpus indicus, Willd. ook naar het oordeel 

 van Greshoff (Schetsen), zonder twijfel kunnen dienen ter vervanging 

 van de eng.-indische, die afkomstig is van P. Marsupium, Roxb. 

 Men zie echter de noot op bl. 148 en Watt's Commercial products, bl 

 908, waaruitde geweldige prijsschommelingen van dit artikel blijken: 

 in 1897 bedroeg de marktwaarde in Engeland 10/ per lb, in 1905 4d. 

 Behalve de toepassingen van basten sap door Rumphius opgegeven, 

 en die ook thans nog algemeen zijn in den archipel, wordt het 

 sap van angsana gebezigd voor het roodverven van vlechtmate- 

 rialen. Dat was tenminste volgens Jasper & Pirngadie (Vlechtwerk, 

 bl. 68) vroeger het geval in Bantam. Hasskarl (Het Nut No. 12) 

 vermeldt het als een middel om houtwerk — speciaal meubelen — 

 donker te kleuren. 



Bladeren. De jonge bladeren, in de hand verflenst, legt men als rij pmakend 

 middel op zweren en bloedvinnen; het sap uit de gewreven bla- 

 deren geneest roodehond (Rumph.). De Clercq (No. 2883) zegt, dat 

 de in water geweekte bladeren wel worden gebezigd tot hoofd- 

 wassching om den haargroei te bevorderen. 



Bloemen. K. & V. berichten nog, dat de bloemen, die zóó heerlijk geuren, 

 dat Rumphius den boom daarom rangschikte onder de welriekende 

 gewassen, bij de inlanders zeer gezocht zijn en vermoeden, dat daaruit 

 wel een voor export geschikte aetherische olie zou zijn te bereiden. 



variëteiten. Op Java schijnt men slechts één vorm van Pterocarpus indicus 

 te kennen ; in de Minahassa onderscheidt men er 2 of 3 en Rumphius 

 maakte er drie hoofdsoorten van. 



De eerste, Lingoum rubriiin, Mal. Mol : Linggoea kastoeri of 

 /.. mérah, waarvan de eerste naam ziet op de overeenkomst in 

 kleur van het hout met het roode gevederte van den kastoeri 

 of loeri, beschrijft hij als een zeer hoogen woudboom met meest- 

 al bochtigen, dikken stam, gesteund door breede wortellijsten. 

 Het hout is zeer ongelijk van substantie, want het 2 a 3 vingers 

 dikke spint is wit, doch niet overal, daar men op sommige plaat- 

 sen, in het bijzonder aan de wortellijsten en de wortels, on- 

 middellijk onder de schors een bloedrood hout vindt, het roode 

 sandelhout zóó gelijk, dat men het kwalijk daarvan kan onder- 

 scheiden, behalve dat het linggoeahout grover is van draad. 

 Dit hout is moeilijk te splijten, want het is warrig en kwasterig, 

 zoodat men het voornamelijk met de zaag moet bewerken en 

 overdwars schaven. Dat van oude boomen laat zich echter glad 



