PONGAMIA-DERRIS. 307 



ter waarde van 40 dollarcenten en wegende IV2 kattï (te Kuala 

 Lumpur geregeld op de pasars verkrijgbaar, daar de chineesche 

 warmoezeniers dezen heester aanplanten) is voldoende voor één maal 

 bespuiten van '/ t acre tuinland. De wortels worden gestampt en 

 daarna gedurende een paar uur in 2 gallons (9 L.) kokend water 

 uitgetrokken. Het bevochtigen of bespuiten geschiedt met een 

 verdunning 1 : 4. Op chemische insectenwerende middelen heeft een 

 aftreksel van toeba-wortel voor, dat zelfs de teerste bladeren en 

 plantjes er niet door worden geschaad. Eveneens is zoo'n aftrek- 

 sel, dubbel zoo sterk als zooeven aangegeven, een geschikt wasch- 

 middel voor honden, dat vlooien en teken doodt en de huid niet 

 irriteert, behalve als het dier schurft heeft, in welk geval het niet mag 

 worden toegepast. Het baart verwondering dat dit middel, al tien- 

 tallen van jaren bekend en met succes gebruikt, niet op veel 

 grooter schaal wordt toegepast, terwijl er zelfs wordt gewaagd van 

 de mogelijkheid, dat een aftreksel in geconcentreerden toestand met 

 voordeel naar Europa zou zijn uittevoeren ter bestrijding van in- 

 sectenplagen. Het werkzame bestanddeel van den wortel is een stik- 

 stofvrije, harsachtige stof, door Greshoff (Plantenstoffen I, bl. 12 

 en II, bl. 49) derrid genoemd. Het komt daarin voor ter hoeveelheid 

 van 2'/ 2 a 3%, het meest in den wortelbast. De giftigheid voor 

 goudvisschen is zóó groot, dat één deel derrid op 5 millioen deelen 

 water bij die dieren bedwelming binnen weinige minuten en den 

 dood binnen een half uur veroorzaakt. 



In het Museum: Wortels. 

 128/3838. Derris microphy 11a, Val. (Brac hypter urn microphyl- 



lum, Miq., Deguelia microphylla, Val). 

 Volksnamen. Mal: Kajoe rëtak (Palembang). 



Boom, tot 20 M. hoog, thuisbehoorend in het westelijk deel van 

 den Maleischen archipel, op Java niet zelden aangeplant als scha- 

 duwboom in koffietuinen (Backer, Schoolflora).MenzieTeysmannia 

 1905, bl. 316 en 1909, bl. 238. 



Omtrent de eigenschappen van het hout is niets bekend. Het 

 in het museum aanwezige monster maakt geen ongunstigen indruk: 

 het is grauw van kleur, hard, kort en warrelig van vezel en dien- 

 tengevolge moeilijk te bewerken. 



In het Museum: Hout. 



128/3833. Derris polyphylla, K. & V. 



Volksnamen. Jav: Bëkël, Këdoesan, Wëdoesan. 

 Boom, 15 tot 18 M. hoog en 20 a 25 cM. dik, meestal nogal krom, 

 alleen bekend van Midden-Java tusschen 50 en 300 M., doch daar vrij 

 algemeen. Het hout is natuurlijk niet in zware afmetingen te krijgen, 

 doch zou tamelijk duurzaam zijn; op één plaats werd het geroemd 

 voor stelen van bijlen, elders niet gebruikt. (K. & V. — 11, bl. 89). 



128/3838. ? Derris sinuata, Thw. 



Volksnamen. Mal: Tëtamas. 

 Klimmende heester met een 8 a 10 M. langen, pinkdikken, van 

 beneden af in alle richtingen vertakten stengel, in Zuid-Sumatra 

 gevonden op moerassige plaatsen in de benedenlanden. 



De rijpe zaden worden gepoft bij de rijst genuttigd gelijk pëtéboonen. 



