VICIA — ABRUS. 313 



128/3856. en zoethout verkocht onder denzelfden naam. Dit in verband met 

 den smaak van de bladeren schijnt de aanleiding te zijn geweest 

 voor het aanbevelen van deze wortels als vervangmiddel voor 

 zoethout (Glycyrrhiza glabra, L.) en zonder twijfel hebben de hol- 

 landsche schrijvers oorspronkelijk hunne mededeeling ontleend 

 aan vreemde bronnen en het doen voorkomen, alsof het een gebruik 

 gold in Ned.-Indië. De wortel is voor het hierboven aangegeven 

 doel ongeschikt gebleken en wordt hier, voor zoover mij bekend, 

 niet gebruikt. Volgens Greshoff's monographie (Schetsen, bl. 225) 

 bevat hij, evenals de stengels, giftige stoffen overeenkomend met 

 die van de zaden. 



Van de blaadjes zegt Rumphius, dat zij gelijken op die van de 

 tamarinde, doch dunner en gladder zijn: de smaak is aanvankelijk 

 min of meer bitter, daarna zoet, volkomen als zoethout. Men ge- 

 bruikt ze hier te lande in de plaats van zoethout tegen velerlei gebre- 

 ken van de keel, in het bijzonder tegen heeschheid en gezwollen aman- 

 delen: zij worden daartoe afgetrokken en als thee gedronken, doch 

 hun zoetheid is heel wat walgelijker dan die van zoethout en ik 

 (R.) heb gemerkt, dat men een bitteren smaak in den mond krijgt 

 als men ze eenige dagen achtereen gebruikt. Tegen spruw gorgelt 

 men met een afkooksel van zoethout en sagabladeren (Rumph.). 

 Al deze toepassingen hebben zich tot op den huidigen dag gehand- 

 haafd; tegen spruw worden zij alléén gebruikt of als bestanddeel 

 van obat seriawan ')• Zij, niet de wortels, zouden kunnen dienen 

 ter vervanging van zoethout, ware het niet practisch ondoenlijk 

 er een groote hoeveelheid van bijeen te brengen wegens hun 

 buitengewone lichtheid: er gaan er meer dan 800 in een gram. 

 Het zoetsmakende beginsel is inderdaad hetzelfde als van zoethout. 



De fraaie, steenharde zaden zijn blinkend rood als gepolijste 

 bloedkoralen, met een zwarte plek om den navel. Als de peultjes 

 te jong zijn geplukt, of de nog natte zaden in een gesloten ruimte 

 worden bewaard, worden zij mettertijd geheel zwart of leelijk 

 bruin. Behalve dat zij als sieraad worden aangeregen, hebben 

 (hadden) alleen de inlandsche goudsmeden er gebruik van. Deze 

 wrijven ze fijn met een weinig water, waardoor elk zaad een 

 vrij groot klompje lijmachtige pap geeft, waarmede het minerale 

 soldeersel wordt vermengd. Daarmede besmeert men de te lasschen 

 einden van het goudwerk, dat op de gewone wijze wordt ge- 

 soldeerd. De rol, die daarbij de saga speelt, schijnt geen andere 

 te zijn dan een mechanische, n. 1. het gelijkmatig verdeelen van 

 het soldeermiddel. 



Rumphius noemt het zaad oneetbaar; gaar gekookt zijn echter 

 de boontjes volmaakt onschadelijk en rauw zijn zij alleen ver- 

 giftig, indien de kern in aanraking komt met het bloed. Het bevat 

 eitwitachtige stoffen, die ongeveer dezelfde uitwerking hebben 

 als slangengift; zeer uitvoerige berichten daaromtrent vindt men 

 in Greshoff's Schetsen. 



In het Museum: Bladeren, zaden. 



') Tal van voorschriften daarvoor vindt men bijeengebracht in het Genees- 

 kundig Tijdschr. v. N. I. dl 21, bl. 68 e.v. 



