316 LEGUMINOSAE. 



i:h;-864. Glycine Soja, Benth. (Soja hispida, Mocnch.). 



Volksnamen. Mal: Katjang këdëlé — Soend : Katjang djc- 

 pocn — Bal : Katjang djëpoen. 

 Eenjarig, opgericht kruid, reeds in Rumphius' tijd zeer veel op 



Omvang cultuur. Java en op Bali geplant en ook thans een van de veelvuldigst 

 geteeld wordende peulvruchten: volgens het verslag 1915 omtrent 

 N. H. & L. werd in dat jaar op Java en Madoera këdëlé geoogst 

 van 234.000 bouws. De Bie (Inl. Landb. 1, bl. 138) zegt, dat het 

 om de gemakkelijke cultuur tot op 1500 voet gaarne als tweede 

 gewas, liefst tegen den tijd dat de regens afnemen, op sawahs 

 wordt verbouwd, weinig daarentegen op tegalans, omdat de vrucht- 

 vorming het best is in den oostmoesson. Somtijds worden tegelijk 

 met, of een paar dagen na het uitplanlen van de rijst, de sawah- 

 dijkjes met këdëlé bepoot, meer bepaaldelijk om versch zaad te 

 winnen voor den aanplant, die op de rijst zal volgen. 



cultuur. De zorgen aan grondbewerking en onderhoud besteed, zijn ge- 



ringer dan voor welk ander gewas ook. In sommige streken wordt 

 een week of tien dagen nadat de padi van het veld is, het stroo 

 en onkruid niet eens verwijderd, doch eenvoudig neergeslagen en 

 de grond aanstonds bepoot. Hier en daar zaait men zelfs uit even 

 voor of tijdens het oogsten van de padi, zoodat de padisnijders de 

 zaden intrappen. Meestal echter worden eerst de padistoppels weg- 

 gesneden en verbrand : daarna maakt men op afstanden van 1 a 

 l'/ 2 voet pootgaten en doet daarin 2 of 3 zaden tegelijk. Dicht- 

 maten der gaten met hand of voet is nog te veel werk ; in stede 

 daarvan wordt over het veld een rol getrokken, doorgaans be- 

 staande uit een stuk van een pisangstam. Binnen een week zijn 

 de zaden ontkiemd. Gewied wordt alleen in de allerhoogste nood- 

 zakelijkheid. In de tweede maand begint de aanplant te bloeien 

 en tegen het einde van de derde of het begin van de vierde 

 maand, als de bladeren gaandeweg geel worden en beginnen te 

 verwelken, is het product oogstbaar (De Bie). * 



wortel. De wortels, in kleine stjkjes gesneden onder voedsel gemengd, 



zouden hevige buikpijnen veroorzaken, vergezeld van brakingen 

 (Indische Vergiftrapporten No. 169). 



Bladeren. Indien het loof niet al te droog is, wordt het voor veevoeder 



gebezigd (De Bie). Volgens Dekker (Teysmannia 1909, bl. 641) 

 is dit stroo een hooggewaardeerd veevoeder. Blijkens de analyse 

 acht hij het echter (Voederstoffen, bl. 38, Mededeelingen No. 8 

 Dept. v. Landb., 1909) slechts ongeveer gelijkwaardig met een 

 even groot gewicht aan gras. 



Zade „. Het' oogsten van de zaden beschrijft De Bie als volgt: de planten 



worden uitgetrokken, aan bossen gebonden en over bamboelatten 

 of op den grond in de zon gedroogd; des nachts wordt de oogst 

 onder een op het veld opgeslagen afdak geborgen. Als de peulen 

 goed rijp zijn en het weder gunstig is, duurt het drogen hoogstens 



* Hier is de beschrijving gevolgd van de cultuur, zooals die ook volgens 

 Sollewijn Gelpke daadwerkelijk wordt gedreven: de voorschriften van Dé 



Savornin Lohman in Beknopte Gegevens No. <i omtrenl CnltiuirKCwassen 

 gelden de cultuur zooals men die /on wenschen. 



Ken tot in bijzonderheden afdalende beschrijving van de kedelé-ciilfuiir 

 in de afdeelin<* Berbek vindt men in Pëmimpin pengoesaha tanah van 

 Sept.Oct. 1915. 



