326 LEGUMINOSAE. 



12S3877. Mucuna Junghuhniana, Backer (M. BI urn ei, Burck) . 



Volksnamen. Soend : Gongsèng. 

 Windende heester, 3 tot 5 M. lang, op geheel Java voorkomend 

 in het kreupelhout beneden 1500 M. (Backer, Schoolflora). On- 

 der den naam van kajoe oelct zijn de boonen bij de medicijnver- 

 koopers te Djocja verkrijgbaar ; zij dienen volgens Vorderman 

 (Geneesmiddelen II, bl. 235) alleen tot halssnoeren voor kinderen 

 als voorbehoedmiddel tegen ziekten. 

 In het Museum: Boonen. 



i2? 3877. Mucuna pruriens, DC. (M. prurita, Hook.). 



Windende heester, zeer rijk aan vormen. Dien, welke als de 



Grondvorm. typische wordt beschouwd, noemt Rumphius(V, bl. 393) Cacara 

 prurita en in het Mal. der Mol: Daoen gatël ajër of Këkara 

 gatël. Hasskarl (Het Nut No. 772) vermeldt den soendaschen naam 

 rarawcjah. Rumphius beschrijft hem als een snood gewas, in het 

 veld langs den grond kruipende, of zich door de ruigte slingerend. 

 De vruchten zijn dunne, platte peulen, ruim een vinger lang en 

 breed, evenals de stengels en de bladeren dicht bezet met fijne, 



jeukharen. goudgele haartjes, glimmend als ruwe zijde. Daar is geen ander 

 gebruik (nut kan men het bezwaarlijk noemen) van bekend, dan 

 om onbehoorlijke poetsen te spelen met die subtiele haartjes van 

 de vruchten, welke men zeer gemakkelijk kan afschrapen en in 

 doosjes, bamboe kokertjes of papiertjes kan bewaren. Als men 

 ze iemand heimelijk in de kleeren blaast of op het slaapgoed 

 strooit, verwekken zij een ondragelijken jeuk, tot niets strekken- 

 de dan hem een verdriet en anderen een kortswijl te verschaf- 

 fen, waaruit dikwijls kijven en vechten volgt, want de jeuk is 

 met niets te vergelijken en de brand op de huid zóó erg, dat 

 zelfs de inlanders met hun ongevoelig vel daar bang voor zijn 

 en geen brand duurt ook zoo lang als die, veroorzaakt door 

 deze haartjes. Men noemt het brand, doch eigenlijk is het niets 

 dan fel jeuken. Als men met water wascht, vermeerdert de pijn, 

 doch door olie of droge asch verdooft zij, maar gaat niet dadelijk 

 over (Rumph.)- 



Filet (No. 1699) vermeldt verschillende toepassingen, waarvan 

 de oorsprong ten deele niet blijkt en die niet zeer geloofwaardig 

 klinken. Zoo zegt hij, dat de peulen diuretisch werken en de jeuk- 

 haren, met honing of stroop vermengd, door de inlanders aan 

 kinderen worden ingegeven tegen spoelwormen. Hasskarl doet 

 uitkomen, dat die haren door de inlanders als vergiftig worden 

 beschouwd en Koorders vernam in de Minahassa (bl. 439), dat de 

 haren van een plant die hij Mucuna hirsuta, W. & A. noemt, wel 

 eens worden gebruikt om sagoeer te vergiftigen, daar zij ernstige 

 ingewandsziekten en vaak den dood zouden veroorzaken. Dergelijke 

 berichten vindt men in Ind. Vergiftrapporten (Nos. 229, II en III). 

 Bedenkt men daarbij, dat de inlanders inderdaad voor de jeukende 

 vormen evenveel ontzag hebben als de europeaan die er eens 

 mede kennismaakte, dan is het niet aannemelijk, dat zij ooit den 

 strijd tegen ingewandswormen met dit wapen zullen voeren, waar 

 zooveel andere middelen bekend zijn om die parasieten te verdelgen. 



vorm hirsuta. Insgelijks hier voorkomend — hij is bijv. met zekerheid bekend 



