MUCUNA. 327 



128/3877. van Oost-Java — is de vorm hirsuta. (Mucuna hirsuta, W.&A.), 

 die insgelijks is voorzien van jeukharen. 



Van beteekenis, ofschoon tamelijk gering, is de vorm utilis (M. vorm utuis. 

 utilis, Wall., M. velutina, Hassk.), die evenals de volgende 

 vrij is van jeukharen. Als inlandsche namen worden vermeld: 

 Mal : Kékara djoelèh (Mol) — Soend: Kowas — Jav : Bëngoek, Kara 

 bèngoek — Mad: Bhëngok. Rumphius (V, bl. 381) beschrijft hem 

 onder den naam van Cacara nigra en zegt, dat hij op Ambon 

 weinig wordt g evonden, meer echter op Java, Bali en Sumatra. 

 Men leidde hem , . zijn tijd op latten langs de huizen wegens zijn 

 fraaiheid, snellen groei en aangename schaduw. Op Java wordt 

 hij door de bevolking vaak aangeplant, doch nooit meer dan in en- 

 kele exemplaren; in het Tijdschr. v. Ind. T. L. & V. kunde dl. 35, 

 bl. 239, vind ik vermeld, dat in den Sapoedi-archipel schrale tegal- 

 gronden door de bevolking met kratok of met bëngoek worden be- Groenbemester. 

 plant als groene bemesting, een afdoend bewijs, dat de inheemsche 

 bevolking bekend was met de grondverbeterende eigenschappen 

 van sommige leguminosen en daarvan op moderne wijze partij weet 

 te trekken. In Amerika wordt een der verscheidenheden van dezen 

 vorm, de velvet bean, hoog geroemd als grondvernieuwer en als 

 veevoeder. Ook Van Heiten (Mededeeling No. I Cultuurtuin) acht 

 de velvet bean wegens haar weelderigen groei een geschikten 

 groenbemester, in het bijzonder voor pas ontgonnen terreinen of 

 tuinen, die een tijd moeten braak liggen. De wilde groei, waar- 

 door zij in korten tijd jonge boomen omstrengelt, is echter in 

 vele gevallen een bezwaar. In den Cultuurtuin heeft de plant te 

 lijden van slijmziekte en sterft na 9 maanden af. 



Wat betreft het overoude gebruik hier te lande, Rumphius zegt, 

 dat de malsche jonge bladeren onder sajoer of ander moeskruid Bladeren. 

 worden gegeten; deze zijn onschadelijk, doch dat is niet het geval 

 met de glimmende boonen, die bijzondere zorg vereischen, omdat zaden, 

 zij duizeligheid verwekken. De versche jonge zaden kookt men 

 af, giet het water weg en verwijdert de schillen. Dan worden 

 ze nog eens afgespoeld met versch water en gestoofd. De smaak 

 is goed, bijkans als die van tuinboonen. Ook de rijpe zaden 

 worden gegeten; de Javanen poffen ze, waardoor de zaadhuid 

 barst, en eten de kernen uit de hand, doch men kan ze insge- 

 lijks gekookt eten, als men begint met ze goed af te koken, dan 

 de schil te verwijderen en ze een etmaal te weeken in water, 

 dat 2 of 3 maal wordt ververscht. Alsdan kunnen ze zonder ge- 

 vaar worden genuttigd (Rumphius). Hasskarl (Het Nut No. 664) 

 spreekt niet van bijzondere voorzorgen bij de toebereiding, doch 

 dat bëngoek, vermoedelijk niet ten onrechte, een slechte reputatie 

 bezit, blijkt o.m. uit de berichten van Vorderman in het Genees- 

 kundig Tijdschr. v. N. 1. 1902, bl. 409, 41 7 en 429. Op eerstgenoemde 

 plaats deelt hij mede, dat de boonen als voedsel eerst kunnen 

 dienen, wanneer zij vooraf twee etmalen, liefst in stroomend water, 

 geweekt zijn; hij zegt, dat de halfrijpe het giftigst zijn. Een hond, 

 dien hij gekookte, niet vooraf geweekte, halfrijpe boonen onder 

 rijst te eten gaf, braakte na een uur al het voedsel uit en roerde 

 de rest niet meer aan. Overtuigend is echter deze proefneming 

 niet. Qreshoff (Plantenstoffen II, bl. 74), die hoogstwaarschijnlijk 



