medicinaal. 



SPATHOLOBUS-CANAVALIA. 331 



deeling No. 20 van het Proefstation voor Vorstenlandsche Tabak, 

 bl. 8). Ottolander constateerde (Publicatie's N. I. Landb. Syndi- 

 caat 1914, bl. 624) dat in Oost-Java Canavalia in lossen grond 

 goed, op ondoorlatenden bodem echter slecht groeit. 



Van kembang kowèh zegt Hasskarl's Nut (No. 448), dat de blade- culinair en 

 ren gestoomd, en de bloemen, onrijpe peulen en zaden gekookt 

 bij de rijst worden gegeten. Van kowas bakoel zegt hetzelfde werk 

 onder No. 663, dat de onrijpe peulen afgekookt bij de rijst worden 

 gegeten, doch dat zij een onaangenamen reuk hebben. Rumphius 

 (V, bl. 376) deelt van zijn Lobus machaeroides of zwaard- 

 boon mede, dat als de boonen even rood beginnen te worden, zij 

 geschikt zijn om te worden gestoofd als tuinboonen en dat de 

 rijpe zaden door de maleische vrouwen in de kruiden-doozen 

 worden bewaard voor medicinaal gebruik. Dit bericht vindt be- 

 vestiging in Vorderman's Madoereesche planten (No. 23), waar 

 wordt gezegd, dat de boonen onder den naam van bêdoes als 

 geneesmiddel worden verkocht op de pasars te Soemenap en 

 dat zij overigens ook als toespijs gepoft worden gegeten, na in 

 water geweekt te zijn. Zonder die toebereiding zouden zij dui- 

 zeligheid veroorzaken. In het Tijdschr. v. Ind. L. & V. kunde 

 dl. 2, bl. 286, wordt vermeld, dat de maleiers de scharlakenroode 

 zaden gebruiken tegen borstziekten. 



De groote hoeveelheid zaad, die Canavalia ensiformis voort- 

 brengt, heeft reeds lang de aandacht getrokken. In den Cultuurtuin 

 bedraagt de opbrengst volgens de reeds aangehaalde Mededeelingen 

 per bouw 15 picols zaad, waarvan de waarde blijkens Jaarboek 

 1911 Dept. v. Landb., bl. 67, in Europa werd getaxeerd op ƒ8.40 

 per 50 Kg., een prijs, die zeer voldoende werd geacht om de cultuur 

 voor den inlandschen landbouwer aantrekkelijk te maken. Het is 

 echter bij een taxatie gebleven; zoowel de rijpe boonen als het 

 meel zijn in Amerika gebleken voor mensch en dier, hoewel on- 

 schadelijk, vrijwel ongenietbaar en moeilijk te verteren te zijn 

 (Circular No. 110 Jan. 1913 U. S. Department of Agriculture). 

 Hoop om van deze plant voor de voeding meer nut te trekken dan 

 thans — ook het loof wordt door het vee niet gegeten — bestaat 

 er dus weinig of niet. 



Wat aangaat de verschillende vormen, door sommigen beschouwd 

 als soorten, de witte gelden als beter dan de roode en de vuilbruine 

 worden het minst geacht. 



In het Museum: Boonen. 



Canavalia lineata, DC. 



Volksnamen. Mal. Mol: Këkara laoet. 

 Onder den naam van Cacara litorea beschrijft Rumphius (V, bl. 

 390) een ook op Java algemeen voorkomende boonsoort, met 

 lange, ronde stengels op vlakke, zandige stranden kruipende. De 

 bloemen komen in trossen aan een bijzonder dikken steel; zij zijn 

 gezocht als moeskruid, doch men neemt er alleen de purperen 

 blaadjes van. Met klappermelk gekookt of gestoofd geven deze 

 een lafzoet moes, gelijkend op kool, want door het koken worden 

 ze wit. Ook de jonge peulen en de boonen worden soms gegeten, 

 doch deze moete te voren goed worden afgekookt (Rumph.). 



