332 LEGUMINOSAE. 



Cajanus Cajan, Millspaugh (C. indicus, Spreng.). 

 Volksnamen. Mal: Katjang bali (Mol.), K. kir is, K.fcajoe — 

 Soend: Katjang hiris— Jav: Katjang goede, K. kajoe — 

 Mad: Katjang kadjoe — Bal: Oendis — Mak : Bintatoëng. 

 Opgerichte heester, 1 .50 tot 3.50 M. hoog, vaak aangeplant van af 

 de laagvlakte tot op 1650 M. zeehoogte (Backer, Schoolflora). 

 Volgens De Bie (inl. Landb. 1, bl. 127) wordt deze boonsoort, die 

 in alle tropische en subtropische landen wordt gekweekt, vooral 

 i:i de Soenda-landen zeer algemeen verbouwd op droge gronden 

 en op de sawahdijkjes. Rumphius (V, bl. 377) beschrijft haar uit- 

 voerig onder den naam van Phaseolus ba 1 i c u s als een over- 

 jarig boompje met een stammetje niet meer dan twee vingers 

 dik, dat veel zon verlangt en niet bestand is tegen vocht : bij regen 

 „groeien er straks rupsen aan de bladeren en vruchten". Zij staan 

 een half jaar eer zij vrucht dragen (Rumph.). 



Hoewel hoofdzakelijk geteeld om de boonen, hebben toch ook 

 ren. de bladeren hun nut. In de eerste plaats worden de topbladeren 

 volgens De Bie zoowel rauw als gekookt of gestoomd genuttigd. 

 In de tweede plaats vinden zij toepassing ') als geneesmiddel. Van 

 der Burg (Geneesheer 111, bl- 259) zegt, dat de bladeren, fijngewre- 

 ven, met goed gevolg uitwendig worden gebruikt bij herpes. Te Bui- 

 tenzorg vernam ik, dat daar daoen katjang hiris, aangewend op de 

 wijze als Van der Burg aangeeft, een bekend middel is tegen sakit 

 koeroerawit, een soort van jeukenden huiduitslag, 

 i. De jonge peulen worden genuttigd als de topbladeren en de 



rijpe boonen worden meestal geroosterd of (volgens een aantee- 

 kening van De Bie in Pëmimpin pengoesaha tanah van Jan. 1915, 

 bl. 38) gebruikt voor het bereiden van een zeer gezochte soort 

 van tèmpé. Geenszins echter is de goede voor de volksvoeding in 

 Ned.-lndië van zooveel belang als de dal in Eng.-lndië, waar zij 

 't op twee na belangrijkste peulgewas vormt, dat op groote schaal 

 wordt geplant: hier dienen de boonen tot versnapering en toespijs. 

 In Rumphius' tijd nog schijnen zij een veel voornamer rol te hebben 

 gespeeld: hij zegt, dat men de boontjes, ten naasten bij rijp, toebe- 

 reidde op de gewone manier van boonen, doch dat zij ook bij 

 langdurig koken Inrd blijven en moeilijk te verteren zijn, zoodat 

 het geen kost is om vaak te eten. 

 ;n . Van Cajanus Cajan worden hier verschillende vormen onder- 



scheiden, voornamelijk naar de kleur der zaadhuid ; de meest voor- 

 komende zijn: grauwwit, geel, bruin en zwart. 

 In het Museum: Boonen. 



Flemingia lineata, Roxb. 



Volksnamen. Mal : Gabok octan, Lapa-lapa — Soend : Haha- 



paan—jav. Apa-apa, Otok-otok këbo — N\ad: Tangkëb. 



Opgerichte heester, vaak met neerliggende takken, 0.50 tot 1 M. 



vooral in droge streken van af de laagvlakte tot op 2000 M. 



zeehoogte voorkomend op grasvelden en in ijle bosschen (Backer, 



Schoolflora). De bladeren gelden als geneeskrachtig: Vorderman 



(') In l'Agr. Pratique d.p. chauds Juli 1913, bl. 58, vindt men belangwek- 

 kende mededeelingen omtrent het medicinaal gebruik van Cajanus Cajan op 

 Réunion). 



