VIGNA. 343 



128/3905. de auteur, dat loof van de katjang dadap als veevoeder reeds 

 hoog in aanzien staat. 



Trouwens, niet alleen het vee eet de bladeren van Vigna sinensis; Voedingsmiddel. 

 die van katjang pandjang zag ik wel als groente op de pasars 

 te Batavia te koop aangeboden. De Bie (In|. Landb. I, bl. 126) 

 zegt insgelijks, dat van de windende vormen de jonge bladeren, Bladeren, 

 veelal gekookt, worden genuttigd. In het voorbijgaan mag hier 

 wel de medicinale toepassing, door Mevr. Kloppenburg vermeld, 

 worden weergegeven, n.1. dat de fijngemaakte bladeren van ka- 

 tjang pandjang, gemengd met aluinpoeder, op de borsten worden 

 geappliceerd om de melkafscheiding te doen ophouden. Dit in- 

 termezzo wegcijferende, komen wij hiermede op de oudste, en 

 practisch vooralsnog wel de meest belangrijke, toepassing van 

 Vigna sinensis als voedingsmiddel. 



De Bie (lul. Landb.) zegt terecht, dat voor de bereiding van de bij vruchten. 

 de rijst behoorende sajoer de katjang een zoo goed als onmisbare 

 groente is. Zij wordt geteeld zoowel op sawahs als op tegalgronden * 

 en niet anders dm als tweede gewas. Soms ziet men de windende 

 vormen tegelijk met padi aangeplant op de sawahdijkjes. 



Daar dit gewas de volle zon noodig heeft en spoedig sterft 

 zoo zijn wortels onder water komen, teelt men het gewoonlijk 

 op goed gedraineerde, althans zoo min mogelijk drassige gronden 

 en wanneer de regens schaarsch beginnen te worden. Een zorg- 

 vuldige grondbewerking wordt overbodig geacht; sawahs worden, 

 nadat men het padistroo en het onkruid voor zooveel noodig heeft 

 verwijderd, maar één keer behakt, tegalgronden niet meer dan 

 twee maal. Soms worden er wel, soms ook geen voren getrokken, 

 doch aanstonds pootgaten gemaakt. In elk pootgat doet men twee 

 of drie zaden, die binnen enkele dagen kiemen. Vormen met win- 

 denden stengel worden doorgaans iets ijler uitgeplant dan de 

 niet windende; voor deze laatste bedraagt de plantwijdte twee 

 of drie voet. Op den leeftijd van ongeveer een maand, wanneer 

 hier en daar een knop zichtbaar wordt, knijpt men bij de windende 

 vormen deze af ter bevordering van de stengel- en daarmede 

 tevens de vruchtvorming. Tegelijkertijd worden de windende van 

 steunsels voorzien. Wieden geschiedt niet meer dan eens, en 

 aanaarden in het geheel niet, omdat dit de vorming van loof 

 inde hand zou werken ten koste van de vruchtzetting. Ongeveer 6 we- 

 ken na het planten treedt de bloei in en tegen het eind van de 

 tweede of in het begin van de derde maand kunnen de eerste 

 peulen worden geplukt. Men oogst naar gelang de vruchten er den 

 leeftijd voor hebben bereikt, soms tot vier maal van denzelfden 

 aanplant. Het minst levert de eerste pluk op, het meest de tweede 

 of derde, vooral wanneer het weder door matigen regen medewerkt. 



De vormen met windenden stengel worden in Midden- en Oost- 

 Java samengevat onder den algemeen naam van katjang landja- 

 ran, in de Soendalanden van katjang toeroes (De Bie); voor 

 de niet windende bestaan geen collectieve namen. Bepalen wij 

 ons eerst tot de peulen van de windende vormen, waarvan 

 de schil vleezig en malsch is en waarvan de zaden geen andere 

 rol spelen, dan als plantmateriaal. Hoewel dat slechts is de naam 

 van een der vormen, noemen wij hier speciaal de katjang pan- 



