VIGNA - PACHYRRHIZUS. 345 



Moest bij de behandeling van dit onderwerp reeds meermalen 

 worden gewezen op belangrijke verschillen tnsschen de diverse va- 

 riëteiten, zoo moge hier nog volgen een overzicht, ontleend aan 

 een verhandeling van Van der Stok in Teysmannia 1907, bl. 654. 

 Deze zegt, dat binnen de systematische soort Vigna sinensis, End!, 

 uiteenloopende typen voorkomen, die men kan brengen tot een aantal 

 groepen, welke ook door den inlander als zoodanig worden onder- 

 scheiden. De vormen binnen eenzelfde groep beantwoorden aan 

 zekere algemeene kenmerken, waardoor zij zich. veelal scherp af- 

 zonderen van de vormen binnen een andere groep; wel komen 

 overgangen tusschen de groepen .voor, maar deze dragen dikwijls 

 het karakter van door bastaardeering in het leven geroepen over- 

 brugging. De tot éénzelfde groep behoorende typen onderscheiden 

 zich onderling door zekere kenmerken ; zoo vindt men zilver- 

 kleurige, groene en min of meer donkerrood of paars gekleurde 

 peulen en de zaden kunnen zijn: egaal van kleur, gespikkeld, ge- 

 vlekt of met banden geteekend, terwijl de egaal gekleurde zich 

 kunnen voordoen in verschillende kleuren van lichtgeel tot zwart. 



De groepen nu zijn volgende: 



1) de landesgroep, type de katjang landës, is liggend; zij bezit 

 de kortste peulen en de kleinste zaden; de peul is recht, rolrond en 

 afstaand, terwijl de peulwand tegen het rijpen hard en broos wordt. 

 De zaden zijn niervormig-cylindrisch of min of meer vierkant. 



2) de toenggak-groep is eveneens liggend ; de peulen zijn langer 

 en dikker dan van de vorige, de zaden grooteren meestal van een 

 vrij sterk uitgesproken vierkanten vorm ; overigens als de vorige. 



3) de dadap-groep, doorgaans liggend, heeft meest gekromde, min 

 of meer samengedrukte peulen ; de zaden zijn gewoonlijk insgelijks 

 vrij sterk samengedrukt met een ronden tot hoekigen vorm, en grooter 

 dan de beide voorgaande. Bij het rijpen wordt de peulwand wel 

 harder, doch niet in die mate als bij de vorige groepen het geval is. 



4) de pandjang-groep bestaat geheel uit windende vormen met 

 zeer lange, dunne peulen, die een lengte van 85 cM. kunnen berei- 

 ken, doch soms niet langer zijn dan die van groep 2. Jong zijn 

 die peulen steeds onregelmatig cylindrisch en bij het ouder wor- 

 den blijft de peulwand een groote mate van soepelheid behouden. 

 De zaden zijn langwerpig-niervormig en in den regel groot. 



5) de bëloet-groep komt overeen met groep 4, doch de peulen zijn 

 veel dikker en nemen bij het rijpen een sterk ingesnoerden vorm aan, 

 veel meer dan dat het geval is bij vormen van de pandjanggroep. 



Er bestaat natuurlijk over een zoo algemeen voorkomend en 

 voor verschillende doeleinden aangewend gewas een uitgebreide 

 literatuur. Een opgave daarvan vindt men achter het in Pflanzer 

 1911, bl. 642 gepubliceerde opstel van Braun over de vormen in 

 Duitsch Oost-Afrika. 



In het Museum: Zaden. 



Pachyrrhizus bulbosus, Britton. (P. angu 1 at us, Rich.). 

 Volksnamen. Mal: Bëngkoewang — Soend : Bangkoewang, 

 Hoewi hiris — Jav : Bëngkowang, Bësoesoe, Kërandang — Mad : 

 Bitok, Tobi. 

 Windend kruid, inheemsch in tropisch Amerika, op Ambon in 



