PACHYRRHIZUS-DOLICHOS. 347 



Deze zaden zijn wel als vischvergif in gebruik: zij worden vol- 

 gens Boorsma zeer fijn gestampt en met een weinig water aan- 

 gelengd, waardoor een geel, melkachtig vocht ontstaat, dat men in 

 een vischwater brengt en door ommeren verdeelt. Tengevolge van 

 den ongemeen hoogen graad van giftigheid heeft men aan een be- 

 trekkelijk geringe hoeveelheid genoeg om in een groot volume water 

 alle aanwezige visschen te bedwelmen. De dieren komen boven- 

 drijven en kunnen eenvoudig worden opgeschept. 



In Midden-Java zijn de zaden verkrijgbaar in den inlandschen 

 medicijnhandel (Boorsma, Geneesmiddelleer). Mevr. Kloppenburg 

 deelt mede, dat zij, met zwavel fijngestampt, worden gebruikt tegen 

 een soort van huiduitslag, die veel voorkomt in den westmoesson 

 en bestaat uit jeukende blaasjes, welke zich door krabben zeer 

 snel uitbreiden. In het Tijdschr. v. Inl. Geneeskundigen 1898, 

 bl. 91, bericht Dr. djawa Thenu, dat in Midden-Java een half bëng- 

 koewangzaad wel eens wordt gebezigd, als laxeermiddel. Bij ver- 

 giftiging door deze zaden neemt de Javaan volgens dezen schrijver 

 zijn toevlucht tot het universeele middel tegen vergiftiging, n.1. het 

 water van jonge klapa idjo. 



Volgens Van der Kemp wordt soms onderscheid gemaakt tus- vormen. 

 schen bëngkowang en bésoesoe; de eerste zou grover van vezel 

 en dikker van huid wezen dan de laatste, en niet zoo lekker. 

 De Bie vermeldt, dat in sommige streken van de Soendalanden 

 de bangkoewang en hoewi hiris voor verschillend worden gehou-' 

 den. De laatste zou kleiner bladeren hebben en kleiner wortels 

 leveren, doch sappiger, meliger en zoeter zijn, met gladder en 

 lichter gekleurde schil dan de bangkoewang. 



In het Museum: Wortels, zetmeel, zaden, olie. 



Dolichos Lablab, L. (Lablab vulgaris, Savi). 



Volksnamen. Mal: Këkara, Kara-kara, Katjang bado, K. 



bidoek — Soend : Katjang djêridji, Katjang pëdah, Rowaj 



këtopès, — Jav: Kékara, Ka ra, K. andong, K. oetjëng, K. 



wëdoes — Mad : Koemat. 

 Windend kruid, wegens de eetbare peulen of zaden algemeen 

 verbouwd (Backer, Schoolflora). Hoewel uit deze betrouwbare Voorkome 

 opgave blijkt, dat deze zeer kenbare boonsoort in den tegenwoor- 

 digen tijd lang niet zeldzaam voorkomt, is dat wel het geval met 

 de berichten daaromtrent; wij moeten daarvoor teruggaan tot 

 Rumphius, wiens mededeelingen, wat het gebruik betreft, nog 

 actueel zijn, doch men schijnt er thans niet meer zooveel werk 

 van te maken als in zijn tijd. In het Buitenzorgsche, om Batavia, 

 bij Soekaboemi enz. plant men Dolichos Lablab bij de pagers, 

 profiteert er van, doch van eenige zorg voor het gewas is geen 

 sprake. In Oost-java vindt men volgens Teysmann (Natuurk. Tijd- 

 schr. v. N.1. dl. II, bl. 161) katjang kakara veelvuldig aangeplant veevoeder 

 tot voedsel voor het vee om te dienen als het gras en ander 

 voeder door de langdurige droogte verschroeid zijn. Voor het 

 vee moet het een heerlijk voedsel zijn, daar men mij (T.) ver- 

 haalde, dat paarden niet behoeven te worden bijgevoerd met padi, 

 als zij loof van katjang kakara krijgen. Het is een klimmende plant, 

 die echter op het vlakke veld zich onderling tot steun dient en, door 



