348 LEGUMINOSAE. 



elkaar geslingerd, niet hooger wordt dan 3 voet, maar een dichte 

 massa vormt, welke den grond geheel bedekt. Voor het gebruik worden 

 de planten in haar geheel uitgetrokken, de peulen afgezonderd 

 en blad en stengels aan het vee toegediend (Teysmann). 



Rumphius noemt twee hoofdvormen, Cacara perennis (V, 

 bl. 378) en Cacara al ba (V, bl. 380), die gevoegelijk als één 

 kunnen worden behandeld. Beide worden door geheel Indië ge- 

 teeld, doch de witte is minder algemeen. Zij nemen allerlei gronden 

 voor lief en worden tegen het eind van den regentijd geplant 

 uit zaad, dat men bij voorkeur een of twee maanden te voren 

 moet hebben ingezameld. Het zijn de vruchtbaarste aller boonen 

 en steeds vindt men bloemen en vruchten in alle stadia van 

 ontwikkeling aan een en dezelfde plant. Deze zendt haar stengels 

 in alle richtingen, beklimt boomen en heiningen en maakt een won- 

 derlijke verwarring. Men plantte haar daarom op open plaatsen 

 bij para-para's, die zij inderhaast beklimt en met een dik loof 

 bedekt. Eerst als zij zich terdege heeft uitgebreid begint zij vrucht 

 te dragen; men moet alsdan de onderste stengels wegsnijden en 

 ook van de andere zooveel wegsnoeien als noodig is om de 

 peulen lucht en licht te geven. In het derde jaar moet men de 

 plant bij den grond afsnijden en aanaarden ; op die wijze behandeld 

 kan zij 6 of 7 jaar oud worden en bij behoorlijk onderhoud wel 10 

 jaar. De witte vorm echter bereikt zoo'n hoogen leeftijd niet; op 

 Ambon wordt hij slechts 2 a 3 jaar en dan moet hij nog het eerste jaar 

 zonder vruchten staan. De para-para's dient men elk jaar te ver- 

 nieuwen, omdat zij onder het dichte loof spoedig verrotten. 



De witte vorm breidt zijn stengels verder uit dan de andere; 

 hij wordt dikwijls beroofd van de jonge spruiten, die tot sajoer 

 dienen en beter van smaak zijn dan die van den anderen. De bladeren 

 van den witten worden ook medicinaal gebruikt ; met een weinig 

 adas gestooten en met water door een doek gezeefd, geven zij een 

 drankje om te verkoelen. De jonge peulen zijn door geheel Indië 

 een gewoon voedsel ; men at ze in R.'s tijd, in ruitjes gesneden, 

 gestoofd. Die van den witten zijn het best. Als zij hun groene kleur 

 hebben verloren, zijn zij daarvoor echter niet goed meer geschikt, 

 doch men kan de rijpe boonen eten (gekookt of gepoft). Die boonen 

 zijn verschillend van kleur, n.1. wit, okergeel met zwarte stippels 

 of zwart met wit gespikkeld, bruin of zwart : de navel is wit (Rumph.). 



In het Museum : Boonen. 



Psophocarpus tetragonolobus, DC. 



Volksnamen. Mal : Biraro (Men.) Katjang bèlimgbing (S. 



W.K.), K. embing (Palemb.) — Soend: Katjang botor, 



Djaat — Jav: Kctjipir, Tjipir—Ba\: Kclongkang. 



Windend kruid, in geheel tropisch Azië gekweekt, op Java op de 



erven en tegalans en op de sawahdijkjes tegelijk aangeplant met de 



rijst (De Bie, Inl. Landb. I bl. 128). In Rumphius' tijd was het pas 



op Ambon ingevoerd, zoodat zijn mededeelingen niet zoo uitvoerig 



zijn, als men van hem gewend is. Hij beschrijft het (V. bl. 374) 



als L o b u s q n a d r a ngu 1 a r i s en zegt ervan, dat het geplant 



wordt als andere boonen. De wortel is knolachtig als bij Pachyrrhi- 



zus bulbosus, Britton, doch kleiner en heeft den vorm van een 



