FERONIA — AEGLE. 15 
137/4009.van Celebes de zoete en kleverige bast van den stam wordt gebruikt Bast. 
onder de pappen, die men bereidt om de visschen te vergeven. 
Uit de afgebroken takken of den gekwetsten bast druipt een wit- 
achtige gom, die geel besterft en helder is als barnsteen, daarna Gom. 
wat donkerder wordend, Deze gom, als ijskegels van de takken 
af hangend, is bij droog weer hard, bij vochtig weer week, in den 
mond eerst zoet en laf, daarna wat scherp en in de keel jeukend 
(Rumphius). 
Volgens denzelfden zouden de jonge bladeren als lalab worden Bladeren. 
gegeten, doch K. & V. vermelden, dat hun het inwendig gebruik. 
van de jonge bladeren werd opgegeven als een onvruchtbaarmakend 
middel voor vrouwen. Die opgave konden zij niet bevestigd krijgen, 
maar Boorsma schreef in Jaarboek 1912 Dept. v. Landb., bl. 35, 
dat zij in Midden-Java inderdaad als abortiefmiddel in zwang zijn 
en dat hij er een geringe hoeveelheid stof uit afscheidde met alcaloïd- 
reactie's. Voorts worden de bladeren uitwendig gebruikt. K. & V. 
berichten, dat in Semarang de jonge bladeren, met sirihkalk ver- 
mengd, een uitmuntend middel worden geacht ter genezing van 
vuile wonden. Van verschillende zijden wordt dat bevestigd. Mevr. 
Kloppenburg vermeldt, dat men er afzichtelijke zweren mee geneest, 
zoowel bij menschen als bij dieren en Jasper (Geneeskrachtige plan- 
ten), dat daoen madja met adas-poelasari fijn gewreven, wordt ge- 
smeerd op venerische zweren aan de beenen en met kalk en tabak 
op schurftigen uitslag. Rumphius zegt, dat zij met een weinig rijsten 
„coeningh’’ (curcuma?) een smeersel vormen tegen den roodehond. 
Volgens mondelinge mededeeling van Dr. Boorsma worden op Ma- 
doera de jonge bladeren of het sap daaruit, al dan niet met kalk 
vermengd, uitwendig gebruikt tegen mond- en klauwzeer. 
De door een houtachtige schaal omgeven vrucht, die inwendig vrucht. 
in bouw gelijkt op de djëroek, heeft, ten naasten bij rijp zijnde, 
een sterken, niet onlieflijken geur (naar peardrops zeggen K. & V); 
overrijp geworden zijn zij zuur als azijn en oneetbaar. Rauw cutinarr. 
worden zij door de javanen en baliërs met graagte gegeten, doch 
bij onze natie vallen zij door de laffe zoetheid en sterken reuk niet 
in den smaak en men doet beter ze in de heete asch te braden, 
opdat de taaie slijmerigheid terdege uitzweet. De inlanders con- 
fijten soms de heele vruchten met suiker (Rumph.). 
Het medicinale gebruik, als middel tegen dysenterie en diarrhee, meaicinaat. 
is wellicht van uitheemschen oorsprong. Mevr. Kloppenburg zegt, 
dat de onrijpe vrucht, in schijven gesneden en gedroogd, samentrek- 
kend werkt; een aftreksel wordt gegeven tegen dysenterie. De rijpe 
vrucht is insgelijks heilzaam; zij bevordert de spijsvertering en 
werkt, met ijs gegeten, laxeerend, terwijl stukken van de rijpe vrucht, 
in kokend water afgetrokken, een geleiachtige massa geven, goed 
voor inwendig gebruik bij endeldarmontsteking. Een en ander vindt 
men, hoewel verward, terug bij Van der Burg (Geneesheer III, bl. 
255), die de werking van de vrucht noemt: tonisch, misschien 
adstringeerend, soms purgeerend. 
De vruchthokjes der jonge vruchten bevatten een groote hoe- Gom. 
veelheid gom, die met het naderen van het stadium van rijpheid 
in hoeveelheid en vloeibaarheid afneemt. K. & V. becijferen, dat 
een boom 70 L. van die lijm kan opleveren, indien men de vruchten, 
