16 RUTACEAE. 
als zij zoo groot zijn als een ganzenei, doorsnijdt en een half et- 
maal laat uitdruipen. Deze gom zou zich zonder bijzondere voor- 
zorgen maanden lang in vloeibaren toestand laten bewaren en een 
bruikbare brievenlijm zijn. Watts Commercial products (bl. 26) 
zegt, dat dit vocht in Eng.-lndië wordt geroemd als vernis voor 
schilderijen en wordt gebruikt in waterverf, verder, dat het met kalk 
een zeer goed cement geeft, hetwelk spoedig zet en hard wordt: 
speciaal wordt het gebruikt voor het maken van putten, daar deze 
specie niet door water wordt aangetast. 
Rumphius deelt nog mede, dat in zijn tijd op Java de chinee- 
zen uit de bladeren en halfrijpe vruchten een opiumsurrogaat 
wisten te koken, aan substantie, reuk en smaak van het oprechte 
amfioen kwalijk te onderscheiden. 
In het Museum: Gom, bladeren. 
1371/4100. Citrus Aurantium, L. 
Uit een botanisch oogpunt is het geslacht Citrus, sinds de 
dagen van Olim gekweekt en zeer gemakkelijk hybriden vormend, 
een warwinkel, dien de systematicí op verschillende wijzen hebben 
trachten op te ruimen. Naast hen, die vooral om utiliteitsredenen 
elken karakteristieken vorm beschouwd wenschen te zien als zelf- 
standige soort of als variëteit, zijn anderen uitgegaan van den 
vermoedelijken oorsprong en groepeeren de geheele materie in 
weinige soorten met ondersoorten en variëteiten, welke dan de 
verschillende rassen omvatten. Ongelukkigerwijze loopen de inzich- 
ten omtrent de te volgen indeeling ver uiteen en is de synonymie 
van de namen, die dan komen te vervallen, onvolledig en onbe- 
trouwbaar bovendien. Waar Hasskarl een ongeteld aantal soorten 
en variëteiten voor Java beschreef, Miquel het bestaan van niet 
minder dan 18 soorten in Ned.-Indië aannam en Backer in zijn Flora 
van Batavia spreekt van de tallooze op Java gekweekte variëteiten, 
zeer moeilijk en soms in het geheel niet van elkaar te onder- 
scheiden, daar is het duidelijk, dat een oeconomisch-botanische 
behandeling van de Citrussoorten, niet berustend op een voor- 
alsnog onuitvoerbaar, zeer diepgaand botanisch onderzoek, ge- 
brekkig moet uitvallen in zooverre, dat voor de behandeling alleen 
in aanmerking komen die vormen, welke met vrij groote zekerheid 
zijn thuis te brengen, en dat mistasten bij het groepeeren bijkans 
onvermijdelijk is. Met het onderstaande wordt dus niet meer beoogd 
dan een poging te doen, om wat voor rangschikking bruikbaar 
scheen, overzichtelijk te groepeeren volgens een der nieuwe sy- 
stemen, waarvoor is gekozen dat van Guillaumin in l'Agriculture 
pratique d.p.c. Nov. 1913, bl. 287 e.v. 
Deze splitst Citrus Aurantium in drie ondersoorten. 
A. subspec. sinensis, de groep der zoete oranje-appelen. De 
hieronder vallende variëteiten zijn boomen met ondiep of niet ge- 
kartelde bladeren en vrij zwak gevleugelde bladstelen; de vruchten 
zijn rond of bijna rond, zonder tepel en hebben een vrij gladde 
schil, in kleur varieerend tusschen geel en rood. Het pulp is 
rinsch zonder bitterheid. Hiertoe behooren denkelijk de meeste 
van onze zoete djéroeksoorten, o.a. waarschijnlijk twee door Rum- 
phius (ll, bl. 113) als Aurantiumsinense beschreven vormen 
