137/4100. 
Hout. 
Vrucht. 
20 RUTACEAE. 
niet scherp zijn. Waar men ze in overvloed heeft, worden zij ook ge- 
bruikt om het hoofd en lijf daarmee te wasschen, niet zoozeer omdat zij 
reinigen, als wel, omdat zij een aangenamen geur nalaten (Rumph.). 
Deze vorm, waarvan de identiteit onzeker is, herinnert aan de 
hier welbekende djëroek limo, in Hasskarl’s Nut (No. 256) genoemd 
Citrus Limonellus, Hassk.  amblycarpa, Hassk.met de vol- 
gende mededeeling: de bladeren worden tot specerij bij het braden 
van vleeschspijzen gebruikt en daar zij hun aangenamen geur mede- 
deelen aan het water waarin zij zijn gelegd, worden zij veelvuldig 
gebruikt om waschwater te parfumeeren. De vruchten worden ge- 
confijt(Hassk.). Djeroek limo wordthij voorkeur voor sambal gebruikt. 
Citrus decumana, Murray. 
Deze soort, omvattend de pompelmoezen, wordt door Rumphius 
beschreven (Il, bl. 96) onder den naam van Limo decumanus. 
Hij zegt er het volgende van. 
De pompelmoes krijgt geen hoogen stam, maar breidt zich verder 
uit dan de andere djëroekboomen en hoe lager zijn takken zijn, 
des te beter vruchten draagt hij; dikwijls moet hij met latten on- 
dersteund worden. Zijn hout is bleek, dicht en warrig, niet licht 
scheurend en droog zijnde, geschikt voor stelen van timmermans- 
gereedschappen, inzonderheid dat van de dikke wortels, die wat 
geaderd zijn. De vrucht heeft de gedaante van een appel, zoo groot 
als een menschenhoofd, aan beide kanten wat afgeplat, met gladde 
schil of hier en daar een bultje vertoonend. Het pulp is rood, zeer 
sappig, rinsch van smaak, doch bij de geheel rijpe zoet als onze 
aalbessen. Deze lémon kasoemba is klaarblijkelijk onze djêroek da- 
lima: Rumphius heeft echter meerdere vormen gekend. Zoo vermeldt 
hij er een, gewoonlijk wat kleiner, met een wit pulp, rinsch, doch 
laf en waterig. Ook heeft men op Banda overvloedig een bijzonderen 
vorm met wat kleiner, peervormige, eenigszins geknobbelde vruch- 
ten; het pulp daarvan is rooder dan van de gewone en de vrucht 
heeft van binnen een kleine holte; deze bevat weinig, soms in het 
geheel geen zaden. 
Verder heeft men er een, niet grooter dan een kegelbal, met dunne, 
niet bittere schil: het pulp is wit, zeer sappig en rinsch, doch 
weinig geacht, omdat het nòch zuur, nòch zoet is. Op Ambon is 
deze vorm zeldzaam en heet daar japansche pompelmoes, omdat 
hij, naar men zegt, uit Japan afkomstig is. 
Een andere zeldzame vorm, Limo praegnans, vaak met dubbele 
vrucht (als de tot C. Aurantium, L. subspec. sinensis subvar. 
melitensis behoorende naveloranjes), komt voor op Banda, vooral 
Poeloe Ai: hij heet lémon bonting. Het pulp is wit, sappig en zoet: 
zaden ontbreken gewoonlijk. 
In de buitenlandsche literatuur vindt men pompelmoesachtige 
djéroeks gewoonlijk aangeduid als grape fruit, pomelo of shaddock. 
Dit zijn volgens Guillaumin kruisingen tusschen C. decumana en 
C. aurantium sinensis: in uiterlijk naderen zij de pompelmoes, 
doch het pulp is smeltend als dat van den zoeten oranje-appel. 
De vruchten zijn kleiner dan de pompelmoes, rond of peervormig, 
met dunne schil, het pulp geurig, groenachtig rood of rose, sappig, 
zuur, zeer goed om met suiker te eten. Die welke het dichtst 
