CANARIUM. 33 
gestampt en ua bijvoegen van water gesmeerd op de voetzolen bij 
een soort van schurft, kenbaar door ronde, openbrekende gaten, 
waaruit etter vloeit (sakit bolongan). Als biroe ontving ik uitde 
Preanger Garuga pinnata, Roxb., zoodat ik Hasskarl’s aanteekening 
niet onvoorwaardelijk als juist aanneem. 
1309/4140. Canarium littorale, B/. 
Volksnamen. Soend.: Ki kanari —Jav.: Sadjéng. 
Boom, 25 tot 30 M. hoog en 60 à 80 cM. dik, op Java verstrooid 
groeiend beneden 600 M. zeehoogte, nogal zeldzaam. 
Het hout wordt als niet duurzaam door de inlanders niet ge- Hout. 
bruikt: voor ruwe kisten is het waarschijnlijk bruikbaar en in vol- 
doende afmetingen te krijgen. De zaden, veel langer en dunner Zaden. 
dan die van Canarium commune, L., worden om hun aangenamen 
smaak wel door de inlanders gegeten (K. & V. — IV, bl. 36). 
1309/4140. Canarium microcarpum, Willd. 
Volksnamen. Mal. Mol: Kanari minjak, Rasamala — Ter- 
nate: Ando. 
Nanarium oleosum, zegt Rumphius (ll, bl. 162), is een 
hooge boom, recht als een mast, op Ambon zeer zeldzaam. Als 
men kapt in de schors komt uit de wond een geelachtige, heldere 
balsem, doch in zeer kleine hoeveelheid: deze wordt gevolgd door mars. 
een andere slijmerigheid als het wit van een ei. Het uitgevloeide 
wordt na een paar dagen zwart en blijft in kleine klontertjes aan 
den stam hangen. Drukt men die klonten, dan komt er olte uit en 
dat geschiedt nog overvloediger, als men ze, zoo van den boom 
genomen, in de zon legt. De olie gelijkt aanvankelijk op olijfolie, 
is geel en doorschijnend, doch besterft ros en wordt dik: de van 
haar olie beroofde hars wordt zwartachtig en droogt op tot broze 
klonters. De versche hars en de olie hebben een sterken geur, 
aangenamer dan die van andere kanari-harsen: zij rieken naar 
storax, citroenschillen en naar kanari-hars. De beste leveren oude 
boomen op steenachtige gronden: bij regenachtig weer ingezameld 
krijgen hars en olie een goren reuk. Wegens de zeldzaamheid was 
op Ambon van eenig gebruik feitelijk geen sprake: R. vermeldt, 
dat de moorsche vrouwen de olie deden inzamelen voor het be- 
reiden van welriekende olie, en dat de makassaren, aan wie hij 
den balsem toonde, hem hielden voor de tindjo, die zij gebruiken 
voor het bereiden van doepa. 
Ham deelt in Tectona 1911, bl. 337 mede, dat de hars van den 
als C. microcarpum. Willd, gedetermineerden rasamala van Obi 
als een bleeke, blauwgroene balsem in vrij groote hoeveelheid te 
voorschijn komt als normaal product van gezonde boomen. Die 
balsem wordt des morgens, voor de zonnestralen de schors heb- 
ben verwarmd, ingezameld en in de zon gelegd, waarbij hij zich 
scheidt in een vloeibare, geurige, geelachtig gekleurde olie en een 
eenigszins weeke, vuilgroene, later zwartachtig wordende hars- 
massa. Op Obi wordt deze olie door de bevolking gebruikt op 
wonden en om te wrijven tegen jeuk ; volgens den Catalogus Brussel- 
sche Tentoonstelling maken op Batjan de alfoersche vrouwen er 
met klapperolie eeh haarolie van. 
