Hars. 
Hout. 
Bast. 
Hout. 
1139/4140. 
139/4140. 
34 BURSERACEAE. 
Eenige chemische bijzonderheden omtrent rasamala-balsem vindt 
men in Jaarboek Dept. v. Landb. 1910, bl. 50 en 1912, bl. 57. 
In het Museum: Balsem. 
Canarium rostratum, Zipp. 
Volksnamen. Mal. Mol.: Damar itam, Damar gala-gala — 
Ternate: Salo kokloe (?). 
Tot deze soort wordt door Miquel gebracht de Canarium nigrum 
van Rumphius (ll, bl. 160), door dezen beschreven als een middel- 
matige boom, voorkomend op alle ambonsche eilanden, voorname- 
lijk op Groot- en Klein-Ceram en op Soela. Als men in het onderste 
van den stam kapt, komt daar een weeke, kleverige traan uit, die 
in weinige dagen zwart besterft. Langs den stam vioeiende, wordt 
zij sterk verontreinigd, zoodat zij de vuilste is van alle ambonsche 
harsen. De klonters kleven als lijm en worden nooit door en door 
hard: alleen bij oude stammen verharden zij uitwendig, doch van 
binnen blijven zij week en als men ze lang in huis bewaart, krijgen 
zij tenslotte de consistentie van was. De reuk is zeer scherp en 
bezwaart het hoofd. Op steenachtige gronden groeiend, geven deze 
boomen de meeste damar doch, naar den regel dien alle kanari’s 
volgen, weinig vruchten. De klompen ter grootte van een me@n- 
schenhoofd worden ingezameld en gebruikt voor het vervaardigen 
van toortsen, die beter branden en minder rooken dan fakkels 
van Agathis-copal. 
De nog niet verharde traan, voornamelijk uit jonge boomen, is 
zoo week als teer, doch veel kleveriger. De ambonneezen gebruiken 
ze dan ook in de plaats van teer om er hunne vaartuigen mee te 
bestrijken en maken haar vloeibaar door koken met klapperolie 
of santén. Verder maakt men (hoe wordt niet gemeld) uit dezelfde 
hars een balsem, welke kan worden gebruikt als terpentijn (R.). 
1390/4140. ? Canarium serricuspe, Mig. 
Volksnamen. Mal.: Kajoe téngiling (Palemb.). 
Rechte boom, tot 30 M. hoog en 0.70 M. dik, meestal van kleiner 
afmetingen, in Palembang verstrooid groeiend gevonden op pl.m. 
550 M. zeehoogte. 
De stam is rolrond met kleine wortellijsten en bestaat uit een 
tamelijk hard, veerkrachtig hout, dat bij den huisbouw wordt ge- 
bruikt voor onbewerkte stijlen. Onder dak op een droge plaats 
is het duurzaam; het wordt niet door boeboek aangetast en is 
weinig onderhevig aan scheuren. 
Een aftreksel van den fijngestampten bast wordt geroemd als 
inwendig middel tegen aambeien. 
In het Museum: Hout, bast. 
Canarium sylvestre, Gaertn. 
Volksnamen. Mal. Mol. : Kanari oetan — Alf. Amb. : Nanari. 
De Canarium silvestre alterum van Rumphius (ll, bl. 
155) is een boom, kleiner dan de tamme kanari en nooit zoo dik dat 
een man hem niet zou kunnen omvatten: hij groeit op alle ambon- 
sche eilanden in de afgelegen hooge bosschen. 
De stammen worden wel gebruikt voor masten, doch niet veel- 
vuldig, omdat het vervoer uit de bergen met groote bezwaren 
