Bladeren. 
Olie. 
140/4178. 
Wortels. 
50 MELIACEAE. 
merking zou kynnen komen. De beschikbare hoeveelheid toont 
trouwens aan, dat in die richting niets te doen valt. In de omstreken 
van Sitobonde zou volgens hen misschien 25 picols gom per jaar 
tegen 10 à 15 gulden per picol kunnen worden ingekocht, dus 
1!/, ton, wat de moeite niet loont. 
De zeer bittere bladeren dienen volgens K. & V. en Veeartsenij- 
kundige bladen II, bl. 297 in den drogen tijd op Madoera als 
veevoeder. Vorderman (Geneesmiddelen II) teekende aan, dat een 
afkooksel daar wordt aangewend bij gebrek aan eetlust en tegen 
malaria en Van der Burg zegt, dat zij met rijst als pap nuttig 
kunnen werken op atonische ulcera. 
Insgelijks op Madoera, wordt uit de zaden een olie geperst, 
die wordt aangewend als geneesmiddel tegen schurft. Wijs deelt 
daarvan ín zijn Vetcatalogus op bl. 82 mede, dat het zaad voor 
ongeveer de helft van zijn gewicht bestaat uiteen niet drogende, 
donkergele olie met onaangenamen, knoflookachtigen reuk en 
bitteren smaak, in Europa bekend als margosa-olie. Na lang staan 
scheidt zich eenig vast bezinksel af. Behalve de gewone bestand- 
deelen bevat die olie in een onbekende verbinding 0.4°/, zwavel. 
Zij zou, behalve als uitwendig geneesmiddel, (in Eng.-Indië) ook 
worden gebruikt als lampolie en in de zeepziederij. Het Imperial 
Institute (Colonial Reports, miscellaneous No. 88 — 1914 — bl. 575) 
echter bevond de olie voor technische doeleinden practisch waar- 
deloos. Een engelsche zeepfabriek nam er op verzoek van deze 
instelling proeven mede. Het vet leverde een inferieure, geelbruine 
zeep en ook na raffineeren was het resultaat onbevredigend. Erger 
evenwel is de voorbereiding voor de warme persing: de zaden geven 
dan zoo’n verpestenden knoflookstank af, dat het verwerken in geen 
enkele in een bewoonde plaatsgelegen oliefabriekzouworden geduld. 
In het Museum: Hout, bast, gom, zaden, olie. 
Sandoricum indicum, Cav. (S. glaberrimum, Hassk., 
S-nerv os a, sBl): (Cb) 
Volksnamen. Mal: Kêtapi, Méêlépangan,„Santoel (Batav.) Sén- 
toel — Soend.: Katjapi, Katjapi monjèt (de wildgroeiende), 
Séntoel — Jav.: Séntoel — Mad.: Katjapè, Séntol. 
Vruchtboom, 25 tot 30 M. hoog bij een stamdiameter van 70 à 99 
cM., op Java wildgroeiend beneden 1000 M. zeehoogte, gecul- 
tiveerd in de meeste grootere dorpen (K. & V. —lll, bl. 27). 
De wortels van den Sandoricum hebben volgens Rumphius 
(L, bl. 167) een aangenamen, specerijachtigen geur, doch verliezen 
dien na verloop van een jaar of twee. Met water en azijn gewre- 
ven onder bijvoeging van een weinig gesneden gember, worden 
zij gedronken tegen steken in de zijde en koliek, kwalen, die bij 
de maleiers en ambonneezen onder den naam van oepas voor zeer 
gevaarlijk of doodelijk worden gehouden. Nu moge dit — zegt hij 
— een zekere medicijn wezen met den verschen wortel, in den 
tweejarigen heb ik geen kracht of reuk meer gevonden. Bij gebrek 
) S, nervosum, Bl. wordt door K. & V. behandeld als een afzonderlijke 
soort; in een „aanmerking’ wordt echter gezegd: misschien een berg- 
variëteit van S. indicum, Cav. Het verschil is in elk geval zoo gering, 
dat beide hier zonder bezwaar tezamen kunnen worden genomen. 
