DYSOXYLUM. 53 
tot balken ín de huizen en aan het dak, omdat het licht en niet- 
temin duurzaam is. 
Alle deelen van dezen boom, behalve het hout, tieken naar uien. 
De malsche jonge bladeren, die deze lucht in sterker mate be- gBiaderen. 
zitten dan de oude, worden volgens Rumphius bij visch gekookt 
“om den geur. De zaden komen zoozeer in geur met knoflook zaden. 
overeen, dat men ze daarvoor zou houden. Eertijds hebben zij 
den ambonnees gediend in de plaats van ajuin en knoflook, ge- 
lijk dat nog het geval is bij menschen, die in het bosch wonen, 
want de zaden, een weinig op kolen geroost en met gember en 
citroensap gewreven, geven een goede saus bij de visch. De afgevallen 
zaden plegen de ambonneezen aan snoerenterijgen en in den rookte 
drogen, totdat ze van buiten zwart zijn, om ze mee te nemen op hun 
zeereizen, ten einde een saus daarvan te maken bij hun papéda. Sinds 
echter jaarlijks van Java en andere landen uien en knoflook worden 
aangevoerd, zijn deze dingen in onbruik geraakt (Rumphius). 
Volgens Wijs’ Vetcatalogus (bl. 82) bevatten de zaden een bit- 
tere, afvoerende vette olie en Boorsma (Plantenstoffen ll, bl. 90) 
vond er verder Dysoxylumzuur en een bitterstof in. 
In het Museum: Hout, zaden. 
140/4179. Dysoxylum amooroides, Mig. 
Volksnamen. Soend.: Ki tahi — Jav.: Doja, Kédoja — Mad : 
Keêtoedjeuh — Alf. Minah.: Mamalapa. 
Tot 25 M. hooge en 45 cM. dikke boom, op Java vrij alge- 
meen voorkomend, o.a in de djatibosschen. 
Als zeer weinig duurzaam wordt het hout nooit door de inlan- nott. 
ders gebruikt; het bestaat alleen uit spint (K. & V. — III, bl. 84). 
Voor het vervaardigen van lucifersstokjes en doosjes is het nochtans 
„goed” bevonden (Teysmannia 1896, bl. 505). 
De javaansche variëteiten van deze soort onderscheiden zich past. 
door een rioolachtigen geur van den bast (zie Boorsma, Planten- 
stoffen III, bl. 92). Horsfield (Medicinal plants, bl. 127) zegt, dat 
de bast van den Keduju, waarmede waarschijnlijk deze boom is 
bedoeld, een sterk walgingwekkenden reuk bezit en eenigszins 
samentrekkend is; het daaruit geperste vocht zou braking veroor- 
zaken en uitwendig worden aangewend als adstringeerend middel. 
Waarschijnlijk is dit de Arbor Nussalavica van Rumphius 
(VII, bl. 14), door dezen onder den alfoerschen naam somin beschre- 
ven als een hoogen woudboorn, voorkomende o.a. op Klein-Ceram. 
De halfwassen stammen, in de lengte gespleten, dienen — zegt hij 
— tot pagers; voor huisbouw is het hout niet voldoende duur- 
zaam. Uit de oude stammen kan men planken maken voor prauwen. 
140/4179. ?Dysoxylum cauliflorum, Hiern. 
Volksnamen. Mal.: Ménsiah rimau. 
Boom, tot 12 M. hoog en 0.20 M. dik, verstrooid groeiend aan- 
getroffen in Zuid-Sumatra in het laagland. De met groote knoesten 
bedekte rechte stam levert een hard, zeer duurzaam, doch nooit Hout. 
in groote afmetingen te verkrijgen hout, dat voor ribben en on- 
behouwen stijlen bij den huisbouw wordt gebruikt; de wortel- 
stukken bezigt men voor bijlstelen. 
In het Museum: Hout. 
