AGLAIA — POLYGALA. 61 
POLYGALACEAE. 
140/4273. Polygala butyracea, Heck. 
Opgericht, eenjarig kruid, 1 à 2 M. hoog (Backer, Schoolflora), 
inheemsch in het Nigergebied. In Afrika wordt deze Polygala-soort 
geteeld om de vezelstof, die uit den bast wordt verkregen en van Vezel. 
zeer goede kwaliteit moet zijn (Bull. Imp. Institute 1913, bl. 62), 
en om het zaad. Dit laatste bevat pl. m. 400/, vet, dat wel wordt aan- Zaad. 
geduid als Beurre du Gabon, terwijl men in de hollandsche literatuur 
spreekt van het vet der boterplant. Goed gekozen zijn echter die 
namen niet: volgens Greshoff (Teysmannia 1890, bl. 63) vormt het 
niet — zooals men van boter verlangt — een homogene massa, doch 
een lichtgele, kristallijne, halfvloeibare massa van zuiveren smaak. 
Het bestaat uit een mengsel van twee zeer verschillende bestand- 
deelen, n.l. 609/, lichtgele, dun vloeibare olie van aangenamen smaak 
en 40°/, reukeloos vetf zeer vast van consistentie, waarvan het 
smeltpunt ligt bij 49°C. Dit vaste vet ís zonder twijfel het meest be- 
langrijke en aangezien Polygala butyracea een van de weinige, 
zoo niet het eenige, eenjarige gewas is, dat een hoogwaardig vast 
vet oplevert, komen verzoeken om materiaal voor proefnemingen, 
waaraan nooit kan worden voldaan, zoodra het gaat om eenigs- 
zins groote hoeveelheden, geregeld terug bij een hoogen markt- 
stand voor vaste vetten. 
Dit oliezaad kan, zooals reeds werd te kennen gegeven in het 
Verslag omtrent 's Lands Plantentuin over 1898 (bl. 26), hier niet 
met voordeel worden geteeld, De waarde van zaad, afkomstig uit 
Noord-Nigeria, dat ca 38®/ vet opleverde, werd bij het Imp. In- 
stitute (Col. Reports, Annual No. 778—1912) geschat op de helft van 
die van copra. Bulletin No. 52 Kol. Museum, bl. 107 meende een prijs 
van 19420 gulden per 100 Kg. cif Rotterdam in uitzicht te kunnen 
stellen. In 1908 maakte men ín den cultuurtuin te Buitenzorg, om- 
gerekend per bouw, 125 Kg.; de groeiduur is 8 maanden. 
Hoe weinig uitzicht er voor deze cultuur bestaat kan nog blijken 
uit Mededeeling No. 1 Handelsmuseum Kol. Inst., bl. 16, waar 
de resultaten worden vermeld van een aanplantje te Soreang, aange- 
legd met het doel 200 Kg. zaad te telen om te voldoen aan een 
aanvraag uit Holland. Naar het oordeel van den betrokken land- 
bouwadviseur was dit gewas door zijn groeiduur natuurlijk on- 
geschikt voor tweede gewas en evenmin bruikbaar voor verbouw 
op droge gronden in wisselbouw met padi. Voorts achtte hij de 
resultaten zóó wisselvallig, dat het aan de bevolking niet mocht 
worden aanbevolen. Dat ook de europeesche ondernemer voor zoo’n 
voordeelige cultuur bedankt, heeft de ervaring sinds 1887, het jaar 
waarin het zaad hier werd ingevoerd, voldoende bewezen. 
In het Museum: Zaad, vet. 
140/4273. Polygala glomerata, Lour. 
Volksnamen. Mal.: Lidah ajam — Soend.: Malèla — Jav.: 
Godong sërég, Soekët doro. 
Opgericht of opstijgend kruid, soms met houtachtigen voet, 20 
tot 80 cM. hoog, groeiend op vochtige of beschaduwde plaatsen 
van af de laagvlakte tot op 1250 M. zeehoogte (Backer, Schoolilora), 
