70 EUPHORBIACEAE. 
Aziësen Australië, op Java beneden 2000 M. niet zeldzaam (K. & V. 
— XII, bl. 118). 
Bast. Uit de Lampongsche Districten werd mij de bast van Glochidion 
zeylanicum toegezonden met de mededeeling, dat die daar wordt 
gebruikt voor het bereiden van ajêr kéêdjel, een bad om bruin té 
kleuren en voor het tanen van netten. Daartoe wordt bast genomen 
van minstens 1.5 cM. dikte, gestampt in een rijstblok en dan ge- 
kookt in een ijzeren of koperen pot; zoodra echter het water begint 
te koken, wordt de pot van het vuur genomen. Na bekoelen wordt 
het aftreksel gezeefd. Gereedzijnde voorwerpen, gevlochten van bam- 
boe zonder glazuurlaag, zijn na één keer indompelen bruinrood ge- 
kleurd en een donkerder tint verkrijgt men door de indompeling na 
drogen te herhalen. Na 5 tot 7-malige indompeling is de kleur diep- 
zwart. Hetzelfde aftreksel wordt ook gebezigd voor het verven van 
lijnwaden en zooals gezegd — voor het tanen van vischnetten. Voor 
dit laatste wordt de bast speciaal gebruikt op Sumatra's Westkust. 
In het Museum: Hout, bast. 
147/4310. Sauropus androgynus, Merrill (S albicans, Bl,S. in- 
dicus, Wight, S. sumatranus, Mig.). 
Volksnamen. Mal.: Mémata, Simani (Minangk.), Tjékop ma- 
nis — Soend.: Katoek — Jav.: Babing, Katoe, Katoekan — 
Mad.: Kêrakoer. 
Heester, 2 tot 3.50 M. hoog, met vrij slappe, weinig verdeelde 
takken, voorkomende in Zuid-Oost Azië, op Java langs wegen en 
in heggen, vaak door de inlanders aangeplant (K. & V. — XII, bl. 
Cultuur. 187). In de moestuinen te Batavia vindt men bijna altijd een rij 
struikjes van hoogstens 0.50 M. op het midden der bedden; zij 
worden door stekken vermeerderd. 
Wortel. Volgens Ridley (Mal. Geneesmiddelen, bl. 22 en 41) worden de 
wortels gemalen en gekookt (een afkooksel?) tegen koorts en 
moeilijke urineloozing en uitwendig bij de bestrijding van fram- 
boesia gebezigd. 
Bladeren. De twijgen met bladeren zijn op de pasar te Batavia geregeld 
als groente te koop als daoen kartoe of d. katoek: zij worden ge- 
stoomd gegeten en in sajoer gekookt. Volgens Vorderman (Ge- 
neeskundig Tijdschr. v. Nl. 1894, bl. 661) geven zij, met de handen 
fijngewreven, een groene kleurstof voor enkele eetwaren, als këlë- 
Vruchten. pon en tapé van kleefrijst. De vruchtjes worden gecontijt. 
In het Museum: Wortels, vruchtjes. 
147/4306. Sauropus rhamnoides, Bl. 
Volksnamen. Soend.: Katoek badak, K. éndog, Têlor kotok. 
Meer of minder klimmende heester, die soms een lengte van 
15 M. bereikt, bekend van Java en Borneo, op eerstgenoemd eiland 
alleen in het westelijk deel op ca 1000 M. boven de zee gevonden 
en daar op sommige plaatsen niet zeldzaam. De vruchten worden 
door de inlanders gegeten (K. & V. — XII, bl. 191). 
1471/4306. Hemicyclia ovalis, /. /. Sm. 
Volksnamen. Jav.: Méntaos. 
Kleine boom, ca 12 M. hoog bij een stamdoorsnee van 32 cM., 
