BRIDELIA — CROTON. PRN 
147/4348. bl. 117, zeer gemakkelijk. Men zaaide uit in het begin van den 
westmoesson op bedden, die niet bedekt werden. De zaden kiem- 
den spoedig en werden in Januari op 6 voet in de rij (langs de 
wegen) uitgezet; de bloei trad in na 15 maanden. Ook stekken 
slaagden zeer goed. De proef had plaats 3000 voet boven de zee. 
In de geheele plant, zegt Rumphius (IV, bl. 98), die haar be- 
schrijft als Granum moluccanum, steekt een geweldige brand, 
erger dan in peper en alle andere heete gewassen, mond, keel en 
lippen zoodanig ontstekende, dat men drie dagen lang de pijn voelt, 
tot zelfs in het fondement, zoodat men van deze plant niets moet 
innemen, dan vermengd met slijmerige dingen. 
De wortels zijn in vele lange wormen verdeeld, zwartachtig, rim- Wortels. 
pelig en taai en veel minder scherp dan de zaden. Ten tijde van de 
portugeesche heerschappij waren zij een beroemd middel tegen water- 
zucht en werden omtrent 1630 niet alleen door geheel Indië, doch ook 
naar Europa verzonden. Ook in mijn (R's) tijd hebben de chirurgijns 
in het hospitaal goede kuren daarmede gedaan aan waterzuchtige ma- 
trozen. Van den geschraapten of klein gesneden wortel geeft men 
omtrenteen vingerhoed vol in met slappe arak, wat zijn urinedrijvende 
werking dadelijk op de waterzuchtigen sterk doet gevoelen. Ook uit- 
wendig worden de wortels toegepast; men bindt ze fijngewreven 
op de steken van den ikan swanggi, waarop het papje in het eerst 
een weinig brandt, doch het vergif uittrekt en de pijn wegneemt. 
De zaden zijn insgelijks in groot gebruik geweest door geheel Zaden. 
Oost-Indië als sterkwerkend purgeermiddel, vooral voor waterzuch- 
tigen en lijders aan heupjicht en hoewel zij als een „toegeeigend 
middel?” werden beschouwd ook tegen waterzucht zelf en caco- 
chymia (kwaadsappigheid), beveelt toch R. groote voorzichtigheid 
aan bij het gebruik der zaden, die men niet zonder medisch advies 
moet innemen. Men neemt, zegt hij, voor een sterk persoon twee 
korrels, voor een gewoon mensch anderhalf, wrijft ze in stukken 
en neemt ze met een mager hoendersop of wat gebraden pisang 
in: op die wijze gevoelt men den minsten brand in de keel. Kin- 
deren, wier buik opgezet is van de wormen, geven de ambonneezen 
een half boontje in. Sommige van onze meesters hebben uit de 
gedroogde zaden een olie geperst, waarvan een druppel, met sek 
ingenomen, tot een middelmatige purgatie strekt. Anderen pulveri- 
seeren de gedroogde zaden en maken pillen daarvan met het extract 
van eenige andere dingen; die pillen zijn goed bevonden tegen 
aamborstigheid, doordat zij de borst door braken zuiveren (Rumph.). 
De olie, door Rumphius genoemd, is de thans nog in de apotheken 
voorkomende crofonolie, het meest drastisch werkende van alle ge- 
bruikelijke purgeermiddelen. De grauwbruine, hoekige, ca 1.5 cM. 
lange zaden bevatten na schillen, volgens Greshoff’s opgave in Teys- 
mannia 1890, bl. 190, 54.5°/, van deze olie. Naar crotonzaad be- 
staat in Europa een geringe, doch geregelde vraag; volgens de 
marktberichten in Tropical Agr. bedroeg de waarde in Febr. 1914 te 
Londen ca 60 shillings per cwt. 
De zaden, gestrooid op stilstaand zoet of brak water, dooden 
de daarin aanwezige visschen. De makassaren en andere bewoners 
van Celebes wrijven ze met de sterk riekende wortels van Homa- 
lomena alba, Hassk. en strooien dat op de rivieren om de visschen 
