82 EUPHORBIACEAE. 
te bedwelmen (Rumph.). Volgens Hasskarl’s Nut No. 577 gebruikt 
men bij de vischvangst de vruchten en de bladeren gestampt. 
Dat de wortel thans nog als geneesmiddel in gebruik zou zijn, 
is mij niet bekend; in Indische Vergiftrapporten, waar van allerlei 
over het gebruik van deze plant wordt vermeld, vooral onder No. 221, 
wordt gezegd, dat de makassaarsche vrouwen hem bezigen als 
abortivum. De zaden echter maken nog steeds deel uit van den 
medicijnschat der inlanders (Vorderman, Geneesmiddelen Il; zie 
ook Tijdschr. v. Inl. Geneeskundigen 1898, bl. 89) en als vischvergif 
zouden zij ook nog veelvuldig worden toegepast. 
Var. globosus. Van Java is door J. J. Smith een var. globosus beschreven (K. & 
V.— XII, bl. 349), die een slanke boom is van 15 tot 24 M. hoogte 
bij een stamdiameter van 20 à 45 cM., alleen bekend van Oost-Java 
en daar aangeduid als: Jav.: Djarak brama — Mad.: Balikangèn, Kletek. 
Rumphius zou deze hebben gerangschikt onder de „zorgelijke boo- 
men”, daar ervan wordt vermeld, dat de rook van het hout oogontste- 
king veroorzaakt, en dat het scherpe, heete sap wordt gevreesd. Uit 
de zaden, die korter zijn dan die van den typischen vorm, wordt 
lampolie geperst, welke alleen buitenshuis is te gebruiken. 
In het Museum: Zaden, olie. 
1471/4306. Claoxylon indicum, Hassk. 
Volksnamen. Mal.: Sitampoe — Soend.: Talingkoep — Jav.: 
Djoeroe hajam, Soeroe hajam, Bêértoepoek, Blëkëtoepoek, Ké- 
toepoek, Têtoepoek — Mad.: Katerbih, Keterbik. 
Boomheester of boom, 2 tot 20 M. hoog bij een stamdiameter 
van 3 tot 30 cM., verbreid over geheel Z.O. Azië, op Java zeer alge- 
meen (K. & V. — XII, bl. 369). Wegens den benauwenden rook is het 
hout ongeschikt om te branden (Hasskarl, Het Nut No. 828). Scheffer 
Bladeren. teekende daarbij aan, dat de bast en de bladeren, fijngewreven, op 
de borst worden gesmeerd tegen aamborstigheid. Volgens Hasskarl 
zijn de gestoomde bladeren aangenaam van smaak. Van Hasselt 
(in Veth, Sumatra-expeditie IV, 13e afdeeling, bl. 30) vermeldt, 
dat de sitampoe door de maleiers veel op de erven wordt geplant om 
de bladeren, waarvan goelei—een gekruide saus—wordt gemaakt, 
en die ook als purgeermiddel zouden dienst doen. 
In het Museum: Bladeren. 
1474366. Claoxylon longifolium, Mig. 
Volksnamen. Soend.: Ki lèhat — Jav.: Kêtoepaek, Koejam. 
Heester of boomheester, tot 12 M. hoog en 16 cM. dik, van het 
westelijk deel van den Mal. Archipel, in West-Java vrij algemeen. 
De bladeren worden door de inlanders gegeten (K. & V.— VII, bl. 366). 
Hasskarl (Het Nut No. 571) omschrijft nauwkeuriger, n.l.: de jonge 
takjes worden over het vuur geroosterd en bij de rijst gegeten. 
1471/4377. ?Coelodepas bantamense, Hassk. 
Volksnamen. Mal.: Kajoe gading (Lamp.). 
Boom, tot 30 M. hoog, met rechtopgaanden stam en ca 9 M. 
boven den grond aangezette kroon. Het hout is fijn en hard als 
ivoor en wordt gezegd bestand te zijn tegen weer en wind en tegen 
insecten; het laat zich nòch zagen, nòch splijten en wordt dientenge- 
