90 EUPHORBIACEAE. 
147/4424. waarschijnlijk afkomstig uit Afrika, doch overal in de gematigde 
Cultuur. 
Stengels. 
Bladeren. 
en warme streken gekweekt en in de tropen — ook hier — ver- 
wilderd (K. & V. — XII, bl. 537). 
Alle vormen van Ricinus, zegt Rumphius (V, bl. 92), schieten 
haastig op en vermenigvuldigen zich zoozeer van de afgevallen zaden, 
dat zij, als men ze liet begaan, in korten tijd een groot veld zouden 
beslaan. Men heeft ze niet gaarne in de tuinen, omdat zij den bodem 
zeer uitputten. Als men twee-maal een en hetzelfde veld met Ricinus 
bezaait, zijn de tweede maal de planten veel kleiner en magerder 
dan den eersten keer. Op Java kiest men zoodanige gronden voor dit 
gewas, die voor andere cultures ongelegen of ongeschikt zijn (R.). 
Thans is het niet veel anders dan in Rumphius’ tijd. Zeer zel- 
den wordt volgens De Bie (Inl. Landb. Il, bl. 46) Ricinus aan- 
geplant op sawahs; in den regel geschiedt dat op tegalans, ge- 
woonlijk tusschen allerlei eenjarige gewassen als padi, komkom- 
mers, katjangsoorten e.d. Tusschen overjarige gewassen wordt 
Ricinus niet geduld, omdat hij — volgens zeggen van den in- 
landschen landbouwer — op den duur op de andere gewassen 
een schadelijken invloed uitoefent en ook omdat zijn loof zeer 
langzaam vergaat. 
Intusschen is in de Soendalanden deze cultuur van onderge- 
schikt belang. Sollewijn Gelpke (bl. 140) vermeldt, dat de be- 
langrijke djarakcultuur te Toeloeng Agoeng wordt gedreven zoo- 
wel op sawahs als op tegals en zoowel op klei- als op zandgrond. 
De plantwijze hangt af van de variëteit. Voor vroegrijpende vor- 
men, die daar dikwijls alleen worden verbouwd, geschiedt de 
grondbewerking slechts oppervlakkig. Men zaait uit op 4 > 4 
of 4 XX 5 voet, en als de planten 1!/, voet hoog zijn wordt de 
grond losgemaakt en aardt men tegelijkertijd aan. Na een maand 
worden. de toppen uitgeknepen, hetgeen veertien dagen later rijke- 
lijke takvorming tengevolge heeft. De beschrijving van De Bie 
komt hiermede overeen; hij zegt, dat Ricinus beter gedijt op los- 
sen dan op zwaren grond, dat men ín elk pootgat 2 of 3 zaden 
doet en 1!/, maand na het planten wiedt en aanaardt; dit aan- 
aarden wordt volgens dezen schrijver 1'/, à 2 maanden later her- 
haald en het toppen zou eerst dan plaats hebben met het doel 
te voorkomen, dat de planten teveel in de lengte groeien waar- 
door het plukken zou worden bemoeilijkt. Ongeveer vier maan- 
den na het uitzaaien rijpen de eerste vruchten. 
Laatrijpende vormen worden volgens Sollewijn Gelpke altijd 
geplant tusschen andere gewassen in: als het veld bezaaid is 
poot men Ricinus daartusschen op 12 tot 15 roeden in het vierkant. 
Het gebruik van deze plant bepaalt zich niet tot de zaden. 
Volgens Hasskarl (Het Nut No. 236) worden de bladstelen en 
jonge takken over het vuur gehouden, totdat er aan de einden sap 
uitloopt; dat sap wordt, nadat het wat is afgekoeld, in het oor 
gedruppeld tegen doofheid tengevolge van gevatte koude. Velerlei 
nut wordt opgegeven van de bladeren. Een weinig boven het 
vuur verflenst worden zij, volgens Rumphius, opgelegd om de 
pijnen bij podagra te verlichten, waarvoor men ze herhaaldelijk 
moet verwisselen. Gewreven trekken zij roos uit en den brand 
uit ontstoken oogen, in het bijzonder als men wat azijn met rijst- 
