RICINUS. 91 
1471/4424 meel daaronder mengt. Van de bladeren van djarak mérah zegt 
hij, dat zij, warm gemaakt op gebroken, verstuikte en gezwollen le- 
den geappliceerd wordende, de zwelling doen verdwijnen. Filet (No. 
1975) vermeldt, dat de bladeren, fijngewreven met aluin, dikwijls 
op chronische beenzweren worden gelegd en—in melk gekookt — 
een goed weekmakend middel zijn. Fiet sap uit de warm gemaakte 
bladeren van den rooden vorm dient in de Soendalanden om te wrij- 
ven tegen pijn in de beenderen (pégël). Nog meer toepassingen vindt 
men vermeld in de monographie van Greshoff (Schetsen, bl. 131). 
Als de rijpe, aardkleurige of zwartachtige vruchten aan de zon Vruchten, 
zijn blootgesteld, splijten zij krakend in twee of drie stukken en 
werpen de zaden met kracht uit. Hetzelfde doen de afgebroken 
trossen, als men ze in de zon legt en zonder dat barsten houdt men 
ze niet voor rijp. Men moet ze op een breede mat drogen, omdat 
de zaden wijd en zijd springen (Rumph.). Het plukken geschiedt vol- 
gens Sollewijn Gelpke op verschillende wijzen. Sommigen breken 
den geheelen tros af als de oudste vruchten openspringen; anderen 
nemen alleen de rijpe vruchten, doch bij een eenigszins grooten 
aanplant is deze methode onuitvoerbaar. Men droogt het geplukte 
in de zon en de zaden worden daarna uitgeslagen. De laatrijpende 
vorm, tusschen andere gewassen in geplant, levert per boom ruim 
i, kati zaden op, de vroegrijpende ca 5 picol per bouw. 
Elke vrucht, vervolgt Rumphius, bevat drie zaden, in uiterlijk Zaden. 
volkomen overeenkomende met teken, doch mooi geteekend: de 
glimmende, gladde schil vertoont vele zwarte lijnen en streepjes 
op een valen, zilverkleurigen grond. In oude tijden werden de 
zaden als purgeermiddel gebruikt; 32 zaden, gewreven en met een 
weinig warm vocht ingenomen, waren een gewone purgatie, maar 
dewijl die de maag geweldig van streek bracht, is zij in onbruik 
geraakt. Zes of zeven zaden kan men zonder bezwaar inne- 
men (Rumph.). Vorderman deelt mede (Teysmannia 1894, bl. 
713), dat de madoereezen nog steeds de zaden voor dit doel 
gebruiken, doch gepoft boven vuur, waardoor de giftigheid ver- 
dwijnt. De smaak ís niet onaangenaam. 
De giftige zaden van Ricinus communis zijn herhaaldelijk on- Samenstelling. 
derzocht. Het oliegehalte is uiteenloopend en bedraagt somtijds 
2, van het gewicht der kernen. De giftigheid wordt veroorzaakt 
door een eiwitstof, ricine, die door verhitten haar schadelijkheid 
verliest. De olie onderscheidt zich van andere oliën door haar Otie. 
buitengewone dikvloeibaarheid, hoog soortelijk gewicht (—+ 0.96) 
en haar afwijkend gedrag tegenover oplosmiddelen. De kwaliteit 
verschilt naar de bereiding. De fabriekmatige bereiding van dja- 
rakolie tot technisch —en castorolie tot medicinaal gebruik, zooals 
die vroeger plaats had in Kediri, beschrijft Vorderman (in Teys- 
mannia, zie boven) als volgt. Om djarakolie te maken werden de 
ricinuszaden, na te zijn gestoomd, hydraulisch onder een druk van 
300 atmospheren geperst. Voor het vervaardigen van castorolie 
echter werden daar de (niet geschilde) zaden, zonder voorafgegane 
verwarming, aan een druk van slechts 60 atmospheren onderworpen. 
In beide gevallen was de olie verontreinigd met eiwit en slijm ; bij de 
castorolie-bereiding werden die zeer zorgvuldig verwijderd, maar bij 
djarakolie minder. Deze laatste werd gezuiverd door bezinken, de 
