98 EUPHORBIACEAE. 
te houden op 180° C. en na afkoelen tot 1309 C. 2%, loodglit 
toe te voegen. De op deze wijze bereide olie wordt voor het 
gebruik verdund met terpentijn en is een sneldrogend, glanzend 
vernis van de allerbeste kwaliteit. Chineesche houtolie vertoont 
de eigenaardigheid, dat zij bij 250° C. overgaat in een vaste, on- 
oplosbare massa, tenminste, als zij niet vervalscht is. 
De tot voor kort ten onrechte voor de stamplant der chineesche 
houtolie gehouden Aleurites cordata, R. Br. komt voor in het 
zuidelijk deel van Japan: de olie uit de zaden daarvan wordt van 
Japan niet uitgevoerd, daar ook niet als verfolie gebruikt, doch 
uitsluitend gebezigd als lampolie. Van het chineesche product 
verschilt zij o.a. door een lager joodgetal (+ 153) en doordat 
zij bij verhitting tot 250° C. ‘niet polymeriseert. De constanten 
van de olie van dezen japanschen boom vertoonen een opvallende 
overeenkomst met die van onzen A. trisperma, Blanco; botanisch 
zijn de boomen echter niet gelijk. Of de olie van dezen laatsten 
bij 250° C. vast wordt, is mij niet bekend. 
Pogingen om de echte chineesche houtolie-boomen hier in te 
voeren hebben geen practisch resultaat opgeleverd. De in een 
subtropisch en zelfs gematigd klimaat thuis behoorende Aleurites- 
soorten groeiden hier slecht. 
In het Museum: Zaden en olie van A. trisperma, chineesche zaden en olie. 
1474433. Jatropha Curcas, L. (J. purgans, Med.). 
Volksnamen. Mal.: Balatjai (Menado), Djarak koesta, Dj. 
pagër — Soend.: Djarak kosta — Jav.: Djarak goendoel, Dj. 
iri, Dj. pager, Dj. tjina. 
Vrij groote, onregelmatig vertakte heester, inheemsch in Amerika, 
overal in de tropen gekweekt en verwilderd, op Java zeer algemeen 
in heggen en langs wegen geplant (K. & V. — XII, bl. 566). 
Sap v.d. stam. _ Bij insnijden van de schors doet deze een eenigszins kleverig, 
waterig vocht uitvloeien, bijna helder en kleurloos, als het uit jonge 
deelen van de plant verkregen is, aan de lucht allengs wat donkerder 
en troebeler wordend — donkerbruin, als het uit een ouden stam is 
getapt. Van dit sap, ten onrechte wel betiteld met den naam melk- 
sap, hoewel het niets melkachtigs heeft, wordt vermeld, dat het 
wordt gebruikt als drastisch purgeermiddel. In werkelijkheid heeft 
het echter geen scherpen smaak; wel is het samentrekkend tenge- 
volge van de aanwezigheid van looistof. In het sap uit jonge deelen 
vond Boorsma 11.6 °/, looistof, in dat uiteen ouden stam 18.7 0/,. 
Hierdoor is vermoedelijk het gebruik van het sap als mondspoe- 
ling tegen bloedend tandvleesch en in het algemeen als bloed- 
stelpend middel te verklaren. De aanwezigheid van scherpe stof- 
fen of vluchtige vergiften werd door het onderzoek niet aangê- 
toond en het vocht uit den bast bleek ook in verdunning 1: 5000 
voor goudvisschen niet giftig. Wel schijnen in de schors geringe 
Bladeren. hoeveelheden rubber aanwezig te zijn, zoo ook in de bladeren. 
Deze vinden als uitwendig geneesmiddel in beperkte mate toe- 
passing. De opgave, dat ze blaartrekkende eigenschappen be- 
zitten, werd door het onderzoek evenmin bevestigd. Zij smaken 
eenigszins wrang, maar niet scherp: vluchtige vergiften werden 
er niet in gevonden en het sap bleek ook in een verdunning 
