ee 
JATROPHA — HEVEA. 101 
door Boorsma onderzocht, hadden volstrekt geen scherpen smaak. 
Giftig zijn zij echter zonder twijfel (Teysmannta 1910, bl. 792). 
De olie, die ter hoeveelheid van 30 °/, in de zaden aanwezig 
is, moet groote overeenkomst vertoonen met die van J. Curcas; 
op Java wordt zij volgens Mayer (De Javaan als landbouwer, 
geciteerd bij Greshoff, Schetsen, bl. 205) meer als lampolie dan 
als purgeermiddel gebruikt. 
In het Museum: Zaden. 
147/4436. Hevea brasiliensis, Muell. Arg. 
Volksnamen. Para rubber — Mal.: Balam pérak (Palemb.). 
De behandeling van dit gewas wordt geacht te vallen buiten 
het bestek van dit werk; daarvoor wordt verwezen naar de vak- 
literatuur en de speciaal aan de rubber gewijde tijdschriften. De 
cultuur wordt gedreven op plantages, met uitzondering van enkele 
streken waar Hevea door de bevolking is aangeplant. Dit is volgens 
het verslag 1912 van den landbouwadviseur het geval ter Westkust 
van Sumatra, waar de maleier op eigen initiatief aanplantingen heeft 
aangelegd tot op 4000 voet hoogte. Door onbekendheid met de 
groeivoorwaarden en meer nog door gebrek aan verpleging, is 
daar het grootste deel van hetgeen geplant is echter gestorven. 
Ook in de residentie Palembang bestaat bij de bevolking voor 
Hevea zeer veel animo. Het verslag 1913 van den Landbouwvoor- 
lichtingsdienst (bl. 212) zegt, dat verscheiden inlandsche planters 
eenigen tijd in de Straits op rubberondernemingen waren gaan 
werken om, na een leertijd van een-paar maanden, met de noodige 
gereedschappen terug te komen en zelf, of met behulp van koe- 
lies, het tappen van eigen aanplant te beginnen. In andere streken, 
zooals de residentie Djambi, heeft het aanplanten plaats gevonden 
onder den invloed van het bestuur, terwijl elders door de bestuur- 
ders aan Ficus elastica voor bevolkingsaanplantingen de voorkeur 
is gegeven, mi. terecht, daar de bereiding van Hevea-rubber een 
struikelblok zal blijven vormen voor de bevolking en haar groote 
teleurstelling zal baren bij een te eeniger tijd uitbrekende crisis, 
die de caoutchouc-cultuur wel niet bespaard zal blijven. Reeds 
thans, nu van overproductie nog geen sprake is, wordt geklaagd 
over de kwaliteit van de door de bevolking bereide Hevea-rubber. 
In het Halfjaarlijksch Economisch overzicht van N. L, le Semester 
1916, leest men, dat te betreuren valt, dat het inlandsche product, 
hetwelk vooral uit de buitenbezittingen in steeds toenemende 
hoeveelheid aan de markt wordt gebracht, in kwaliteit zooveel 
te wenschen overlaat. Hoe in Djambi de cultuur door de inlanders 
wordt gedreven — of misdreven — en het product wordt verknoeid 
tot „the usual bad Djambi quality” van de singapoersche markt, 
kan men lezen in het Tijdschrift voor het Binnenlandsch Bestuur 
van Aug. 1916, bl. 137. 
Van Hevea kan hier verder alleen melding worden gemaakt 
als olieleverende plant. De zaadkernen bestaan voor pl.m. 45 / 
uit een lichtgele olie, die in gewone omstandigheden in ca 12 
dagen opdroogt tot een hard ‘vernis. Over de mogelijkheid om de 
zaden voor het vervaardigen van een schildersolie te bezigen, 
is verschillend geoordeeld: dit is meer een oeconomische, dan een 
Bevolkings- 
cultuur. 
Zaden. 
