1417/4438. 
Hout. 
Melksap. 
102 EUPHORBIACEAE. 
technische kwestie. De opgaven omtrent het aantal zaden, benoo- 
digd voor 1 ton kernen ter geschatte waarde, geleverd in Europa, 
van ca £ 10, varieeren tusschen 500.000 en 1.000.000; een boom 
zou per jaar ca 400 zaden leveren. De perskoek heet bruikbaar 
te zijn voor veevoeder. Tot heden heeft de praktijk hen die 
beweren, dat het inzamelen van de niet gelijktijdig rijpende zaden 
niet loonend is, in het gelijk gesteld, daar Heveaolie niet in den 
handel is. Tropenpflanzer 1913, bl. 584, vermeldt echter, dat te 
Colombo een pelinrichting was verrezen, zoodat de ondernemer 
in de oliebereiding een rendabel bedrijf zag. In Selected Reports 
Imp. Inst. (Col. Reports, miscellaneous, No. 82 — Jan. 1912), bl. 
434 e.v. vindt men e&n overzicht van de bij die instelling op 
dit gebied gedane onderzoekingen. De resultaten van nadere on- 
derzoekingen omtrent de practische bruikbaarheid van de olie 
voor technische doeleinden en van de perskoek voor veevoeder vindt 
men in het Bulletin 1913, bl. 551. Van de hollandsche literatuur 
valt te vermelden de voordracht van Ultée, afgedrukt in Publicatie’s 
van het Nl. Landbouw-Syndicaat 1914, bl. 628 en vooral het over- 
zichtdoor Nijdam gegeven in de Indische Mercuur van Jan. 1916, bl. 73. 
M.í. hebben zij, die zich met dit onderwerp hebben beziggehouden, 
in het algemeen niet voldoende rekening gehouden met de omstan- 
digheid, dat de Hevea plantende landen importeurs zijn van schil- 
derolie en dat het streven dus niet moet zijn gericht op export 
van de zaadkernen, doch op het verwerken ervan in he! land van 
productie voor toepassing in loco. 
In het Museum: Rubbermonsters, zaden, olie. 
Elateriospermum Tapos, Bl. 
Volksnamen. Mal.: Këdoei (Palemb.), Pérah, Tapoes-- 
Soend.: Tapos. 
Middelmatige boom, ca 20 M. hoog, bij een stammiddellijn van 
40 cM., voorkomend in het westelijk deel van den Maleischen Ar- 
chipel (K. & V.— XII, bl. 572). 
Hasskarl (Het Nut No. 840) noemt het hout wel fraai wit (?), 
doch zegt, dat het niet gebruikt wordt, daar het niet sterk is en 
spoedig door witte mieren wordt opgegeten. Waarschijnlijk echter 
heeft hij zich vergist, daar taposhout integendeel een zeer goeden 
naam bezit. Ridley (Mal. Timmerhoutsoorten, bl. 93) bericht, dat 
E. Tapos, Bl. overvloedig voorkomt in de wouden van Selangor 
en Perak en daar een zeer groote, schoone boom is van een hoogte 
van 80 voet en meer, die hard en duurzaam hout oplevert. Van Hasselt 
(No.349) beschrijft het als fijn van nerfen voor werkhoutzeer geschikt; 
Praetorius zegt, dat het „voor onderscheiden fijn werk in gebruik is” 
en Stakman (No. 138) vermeldt den tapoes als een boom, die geschikt 
timmerhout oplevert. Het bruingevlamde kernhout is fijn van vezel, 
zwaar en hard; wegens de moeilijkheid van de bewerking komt het 
voor timmerhout voor de inlanders niet in aanmerking. Gezocht 
is het echter voor blokken van schaven, handvatten van messen 
en dergelijke, want het laat zich zeer fraai afwerken en polijsten. 
Het versche melksap, dat bij verwonden spaarzaam uitvloeit, 
wordt in Palembang gebezigd voor het genezen van vuile won- 
den; het verhardt vrij snel. 
