108 EUPHORBIACEAE. 
His4a.rugblijvende pulp herhaaldelijk met schoon water uittekneden. Men 
Fabrieksmeel. 
Ampas. 
laat daarna de zetmeelhoudende vloeistof eenige uren in steenen 
bakken of potten bezinken, giet het bovenstaande water af, roert 
opnieuw om met schoon water en laat nogmaals bezinken. Na af- 
laten van het water wordt de koek gedroogd of nat verkocht. In 
het laatste geval wordt in de chineesche fabrieken het kampongmeel 
opnieuw met water aangelengd tot een brij en nogmaals gezeefd, 
waardoor een tamelijk goede kwaliteit cassavemeel wordt verkre- 
gen, die echter prima kwaliteit fabrieksmeel niet evenaart. 
Een tot in bijzonderheden afdalende beschrijving van de bereiding 
van het de hoogste prijzen behalende prima fabrieksmeel, zooals 
die geschiedt in met de meest moderne hulpmiddelen uitgeruste 
groote cassavemeelfabrieken, ligt buiten het bestek van dit werk. 
De volgende schets van den gang van zaken zij hier voldoende. 
Bij aankomst in de fabriek van de meestal geschilde—bij fabrieken, 
die het product van eigen aanplant betrekken en niet over voldoende 
goedkoope werkkrachten beschikken, soms ongeschilde— wortels 
worden deze grondig gereinigd in waschtrommels en van daar— 
hetzij met de hand, hetzij door middel van jakobsladders — ge- 
transporteerd naar de raspen. De uit de raspen komende brij, 
bestaande uit zetmeelkorrels, ongeopende cellen, celwanden enz, 
wordt dan onder toevoeging van zuiver water gezeefd met zoo- 
danige maaswijdte, dat de zetmeelkorrels juist kunnen passee- 
ren, doch de grovere bestanddeelen, de pulp of ampas, worden 
teruggehouden. De zetmeelhoudende vloeistof wordt afgelaten 
in cementen bezinkbakken, soms in flauwhellende bezinkgoten. 
In het eerste geval wordt na eenige uren, als het zetmeel zich 
vrij volledig op den bodem heeft verzameld, het bovenstaande water, 
dat vele verontreinigingen bevat, vervangen door zooveel schoon 
water, als noodig is om de massa met behulp van roerinrichtingen 
te veranderen in een gelijkmatige brij, welke, al of niet overgebracht 
in andere bakken, insgelijks in eenige uren bezinkt. Het doel 
van deze bewerking is een zoo volledig mogelijke scheiding te 
verkrijgen naar het s.g.; de zwaarste deelen, als zandkorreltjes, 
bezinken het eerst, dan het zetmeel en ten slotte de mede door 
de zeef gegane deelen van celwanden enz. Hetzelfde doel wordt 
sneller bereikt en een droger product verkregen, door de massa 
te centrifugeeren. De zetmeelkoek, in blokken uit de bakken ge- 
stoken, wordt van boven en van onderen afgeschraapt, waardoor 
het grootste deel der nog aanwezige verontreinigingen wordt ver- 
wijderd. Het natte meel wordt vervolgens fijngemaakt en gedroogd, 
in kleinere fabrieken bij gunstige weersgesteldheid in de zon, in de 
grootere alleen kunstmatig. Zoo noodig wordt het gedroogde meel 
na malen en zeven nog gebuild, ter afscheiding van het gries. Naar 
de kleur wordt het verdeeld in eerste en tweede kwaliteit. 
Het schraapsel van de blokken en de vaste stoffen die bezinken 
uit het afvalwater der fabriek, worden ook nog verwerkt, zoodat het 
duidelijk is, dat ook een welingerichte fabriek cassavemeel voort- 
brengt van zeer uiteenloopende kwaliteit. Voor meer bijzonder- 
heden wordt verwezen naar E. de Kruyff: Cassavemeelindustrie op 
Java (Teysmannia 1909, bl. 271) en De Bie (Teysmannia 1900, bl. 290). 
Het zetmeelarme residu, dat op de zeven achterblijft bij de 
