1471/4445. 
112 EUPHORBIACEAE. 
tig blijft. Onze cassave sluit zich, wat de verdeeling van het blauw- 
zuur betreft, aan bij de zoete west-indische vormen; in de schors- 
laag werd gevonden gemiddeld ca 0.014®/,en in het overige deel 
0,004°/, HCN. Boorsma becijfert, dat in normale gevallen een maal- 
tijd van 1000 à 1250 gram rauwe, geschilde cassave doodelijk kan 
zijn, wat hij terecht een niet alledaagsche verrichting noemt. Een 
ledige maag, een door gebrekkige voeding verzwakt lichaam en 
onmatig drinken na het eten van níet-toebereide cassave, zijn echter 
factoren, die de uitwerking van het vergif versterken, zoodat een 
belangrijk geringer hoeveelheid rauwe cassave ernstige vergif- 
tigingsverschijnselen, en erger, kan veroorzaken. Tot het eten van 
de rauwe wortels zal echter alleen bij nijpenden nood worden 
overgegaan en tijdens de bereiding verdwijnt het blauwzuur door 
de verwarming. Het voorgaande maakt het begrijpelijk, dat dit in 
den regel onschuldige voedingsmiddel zich bijwijlen doet kennen 
als een gevaarlijk vergif (Boorsma). 
Jasper deelt mede, dat naar het beweren der javanen de wortels 
giftige eigenschappen krijgen, indien de planten zeer lang in den 
grond staan; als de gevaarlijkste variëteit vermeldt hij een zekere 
cassave mauritius. Wortels, die op de passars zijn gekocht, zoodat 
men er de herkomst niet van kent, zouden daarom voor het gebruik 
steeds worden geweekt; het moet zijn voorgekomen, dat het nut- 
tigen van niet op deze wijze behandelde gepofte (!) cassave bedwel- 
ming en zelfs den dood veroorzaakte. 
Hasskarl (Het Nut) zegt, dat de inlanders gelooven, dat de wor- 
tel vergiftig wordt, als de stek omgekeerd in den grond is gestoken. 
Die meening schijnt onder de inlanders algemeen verbreid te zijn, 
doch is niettemin onjuist. 
De bladeren bevatten meer cyaanwaterstof dan de wortels. Vol- 
gens een opgave bij Boorsma wordt hier in het volwassen blad 
gemiddeld 0.05%%) gevonden; bij jong blad stijgt het gehalte tot 
0.1%/, en daarboven. 
Omtrent een voedingsgewas als het onderhavige bestaat natuur- 
lijk een uitgebreide literatuur. De belangrijkste hollandsche pu- 
blicatie’s zijn in dit artikel reeds genoemd; een overzicht van het- 
geen de buitenlandsche literatuur biedt, vindt men in Agricultural 
Ledger No. 10, 1904. Men zie voorts: Bulletin lmp. Inst. 1915, bl. 581. 
In het Museum: Wortels, gaplèk, meelproducten. 
Galearia filiformis, Pax (C. sessilis, Z. & M.). 
Volksnamen onvast. Soend.: Ki tako — Jav.: Baloeng kajoe, 
Djéboegan, Djidjég, Drêdjëg, Endog-êndogan. 
Kleine boom, 5 tot 12 M. hoog en 15 à 20 cM. dik, algemeen 
in het heuvelland van Java. In het Bantamsche wordt hij gebruikt 
voor levende heggen, terwijl van het hout rijststampers worden 
vervaardigd (K. & V. — XII, bl. 577). De bast bevat duidelijke spo- 
ren alcaloïd (Greshoff, Plantenstoffen II, bl. 174). 
147/445A. Codiaeum variegatum, Bl. 
Volksnamen. In vele talen: Poering — Tern.: Godiho. 
Heester, afkomstig van de Molukken, maar overal, ook op Java, in 
een groot aantal vormen als sierplant gekweekt (K-& V. — XII, bl. 22). 
