Hout. 
Bast. 
Bladeren. 
1417/4470. 
114 EUPHORBIACEAF. 
tegen het makassaarsche pijlgift: de getroffene zou een stukje moeten 
kauwen en het sap gedeeltelijk inslikken, gedeeltelijk op de pijlwond 
smeren, doch R. zelf twijfelde aan de betrouwbaarheid van dit bericht, 
omdat de boom in Zuid-Celebes niet of zeer zeldzaam voorkomt. 
Het hout is zoo licht als gaba-gaba, doch lang van vezel, buig- 
zaam en sterk, zoolang het droog wordt gehouden. Somtijds maakt 
men van de stammen masten voor inlandsche vaartuigen, omdat 
ze licht en stijf zijn, doch men moet ze dan van boven afdekken om 
inwateren te voorkomen. Het hout van jonge stammen, niet dikker 
dan een been, wordt veel gebruikt voor het maken van drijvers 
voor vischnetten. Een afkooksel van dit hout met een gelijk gewicht 
aan kajoe tjina (Smilax China L.?) wordt gebruikt om allerhande 
kwade en pokachtige ulceratie’s te genezen. Het verdrijft alle kwaad- 
aardige en bedorven vochtigheid uit het lijf en geneest een op- 
gezetten buik; purgeerend werkt het echter niet. Tegen waterzucht is 
ook goed het gebruik, in- en uitwendig gecombineerd, van een 
afkooksel van schraapsel van de versche schors met den bast van 
Intsia amboinensis, Thouars (het wijfje) en een handvol Katjang 
idjo. Een weinig van den bast gewreven en met water gedronken, 
of een afkooksel daarvan, werkt afvoerend. 
De jonge bladeren, als groente gekookt en met hun eigen nat - 
genuttigd, werken insgelijks zacht purgeerend. De oude bladeren 
daarentegen zijn krachtig laxeerend:een afkooksel van 2 of 3 stuks 
is een sterk purgans. De bladeren warm gemaakt en op den buik 
gebonden, doen de gezwollen milt slinken, als men tegelijkertijd 
een afkooksel van den bast inneemt. 
Waar het sap uit de stelen of bladeren het lichaam raakt, valt 
zonder moeite of pijn het haar uit. Zeker matroos op Ternate, dit 
middel willende beproeven, bestreek met het sap de helft van zijn 
baard en knevel, die ook zuiver en kaal uitviel, terwijl de andere 
helft onbeschadigd bleef. Doch dit aan de ambonsche boomen ge- 
probeerd zijnde, wilde niet lukken {Rumph.), hetgeen meer pleit 
tegen de ontharende kracht van het sap uit de stelen en blade- 
ren van Endospermum moluccanum, dan voor de deugdelijkheid 
van den baardgroei van den ambonschen proefmatroos. 
In het Museum: Hout. 
Endospermum ?ovalifolium, Pax & Hoffm. 
Volksnamen. Mal.: Kajoe laboe (Palemb.). 
Boom, tot 30 M. hoog en 1 M. dik, in Palembang algemeen in de 
benedenlanden. De kaarsrechte, rolronde stam bestaat uit een geel 
bestervend, grof, zacht hout, dat niet duurzaam is, ook niet onder 
dak, daar het spoedig door boeboek wordt vernield. Desniettemin 
wordt het vaak gebruikt voor planken voor inlandsche woningen. 
In het Museum: Hout. 
147/4470. Endospermum spec. 
Volksnamen. Mal.: Djélanding (Banka). 
Boom, tot 30 M. hoog en 1.25 M. dik, met rechten, rolronden 
stam en hoog aangezette kroon, op Banka voorkomend in de 
kuststreken. 
Het zachte hout is alleen voor binnenwerk te gebruiken, doch 
