ER 
t deden 
47/4478. 
ENDOSPERMUM — EXCOECARIA. 115 
het wordt gezegd niet te scheuren.en vrij te blijven van boeboek: 
het dient voor ribben, planken en inlandsch huisraad. 
In het Museum : Hout. 
Excoecaria Agallocha, L. 
Volksnamen. Blindhout— Mal: Kajoe boeta-boeta, Kajoe mata 
boeta, Mêömoetah, Mentaroeh, Moetah — Soend.: Bintaos laoet, 
Warédjit —Jav.: Bëtah, Kapal, Ménéngan—Bal.: Ménêngan — 
Sas. : Lêmotak — Mak. : Samboeta — Boeg. : Samboeta — Alf. 
Amb.: Mata hoeli, Mata hoeri. 
Tot 16 M. hooge en 38 cM. dikke boom, meestal echter van 
geringer afmetingen, voorkomende in de kuststreken van Zuid- 
Oost Azië en tropisch Australië (K. & V. — XII, bl. 616). Rumphius 
(ll, bl. 237) beschrijft hem onder den naam van Arbor excoe- 
cans als een leelijken, overhangenden strandboom, krom van 
stam, knoestig, gescheurd, vol kuilen en bulten, voorkomende op 
alle droge en steenachtige stranden of zand gemengd met steentjes. 
De wortels, zegt R., verspreiden zich zeer ver van den boom, 
Zijn krom en knobbelig en liggen voor een deel bloot. Men vindt 
daaraan insgelijks het straks te beschrijven zwarte reukhout, nl. 
op die plaatsen, welke van schors ontbloot zijn, doch het is daar 
niet veel dikker dan een mes, De wortels, met kleine gember ge- 
wreven tot een zalf, genezen alle heete gezwellen aan handen en 
voeten. De dunste wortels en ook de rijsjes, van hun bast ontdaan, 
gebruikt men als tandenstokers voor zieke tanden. 
Het hout is licht, wit, zacht en taai maar niet duurzaam ; bij ver- 
branden verspreidt het een onaangenamen geur, zoodat het voor 
brandhout minder geschikt is. Op Bali worden er de gebruikelijke 
houten trippen van gemaakt. 
Bij sommige exemplaren, nauwelijks een op de twintig, ondergaat 
het hout plaatselijk een verandering, een verharsing. Dit is alleen 
het geval bij boomen, die op steenachtige stranden staan, voorover- 
hangen, hier en daar gebarsten zijn en beurtelings door het zee- 
water bespat en door de zon geblakerd worden; nooit vindt men 
deze soort van bastaard-aloëhout bij recht opgerichte, in de volle 
zon staande individuën, of die groeien op een slijkachtigen bo- 
dem, dan wel bedrukt staan tusschen ander geboomte. Het vette 
hout vindt men tegen het witte en groeiende hout aan, niet in 
het hart, noch tegen de schors aan, doch op plaatsen aan het 
onderste deel van den stam of in de dikke, boven den grond 
liggende wortels, die gebarsten zijn en bulten vormen, alsof zij 
uitgevreten waren. Men heeft het dus te zoeken aan de geëi- 
gende boomen en spoort het op door op die bulten te kloppen; 
het verharste hout geeft een anderen klank dan het onverharste 
zachte. Het is van buiten grauw en effen, bedekt met een zwart- 
achtige huid, die men gemakkelijk kan afschrapen. Is een stuk 
gevonden, dan moet de omliggende bast voorzichtig worden af- 
geschild, het verharste hout uitgekapt en dan volkomen worden 
gezuiverd van het onverharste. Doorgaans heeft het inwendig de 
kleur van ijzerroest, soms wat donkerder, soms wat lichter, doch 
aan den kant, vooral waar het aan het licht is blootgesteld ge- 
weest, is het zwart. Het is 2 à 3 vingers dik, hard, afknappend 
Wortels. 
Hout. 
Reukhout. 
