116 EUPHORBIACEAE. 
147)4478. als glas en zoo vet, dat het rijkelijk olie uitzweet, als men het 
Medicinaal. 
Bast. 
bij het vuur houdt, en vlam gevat hebbend brandt het door. Pas 
uit den boom gekapt heeft het een zoeten, doch zwakken geur 
naar benzoë; geschraapt en op gloeiende kolen gelegd, komt deze 
geur veel sterker uit, doch is gemengd met dien van gebrand 
brood. Het geeft een dikken rook af, die hinderlijk is voor de 
oogen, als hij te zwaar wordt. Gewoonlijk gebruikt men het niet 
alléén als reukwerk, doch gemengd met Ungus odoratus, of met 
andere welriekende houten, welker geur het versterkt en meer blij- 
vend maakt. De smaak is bitter als van aloë en daaraan is het te 
onderscheiden van het zeldzame echte aloëhout, dat ook bitter 
smaakt, doch herinnerend aan cíitroenschillen. Het heeft daarmede 
echter wel eens zoo groote overeenkomst, vooral de geaderde 
knoesten, die somtijds worden aangetroffen, dat men op het ge- 
zicht beide soorten niet van elkaar kan onderscheiden. Men vindt 
ook steenharde, zwarte stukken, een andere maal stukken die 
oranje of geel zijn als het beste sandelhout. Het goede reukhout 
zinkt in water, doch zelfs dit laat zich niet lang bewaren: na een 
jaar of 4, 5, heeft het veel van zijn liefelijkheid verloren. Oude 
stukken kan men echter wat opfrisschen door ze in-zeewater te 
dompelen. Men noemt dit reukhout garoe laoet, g. mata boeta 
(op Ternate); sommigen spreken van garoe boewaja. Op Banda 
heet het garoe tahi aros en op Bali mêénéngan (Rumph.). 
Aan deze uitvoerige, op eigen ervaring berustende berichten 
van Rumphius is weinig toe te voegen. Het bestaan van dit reuk- 
hout, dat niet veelvuldig voorkomt, is wel ontkend, doch het is op 
Oost-Java en Bali teruggevonden. Boorsma beschreef een onder- 
zoek naar de bestanddeelen van lés ménêngan van Besoeki en Bali 
in Bulletin du Département de l'Agriculture No. VII (1907). Deze 
onderzoeker geeft op, dat het reukhout afkomstig was uit het kernhout 
van Excoecaria Agallocha, L., doch komt daarmede ín tegenspraak 
met Rumphius (lés beteekent: hart, kern); ook zijn beschrijving van 
het hout, dat hij volkomen reukeloos noemt, ís niet in overeenstem- 
ming met die van R. Hij zegt, dat men bij het zoeken alleen op 
het toeval is aangewezen. 
Behalve als reukmiddel heeft het verharste hout nog medicinale 
toepassingen. Rumphius zegt, dat zoowel uit het oude als uit het 
versche hout door droge distillatie een dikke, kleverige olie wordt 
bereid, die gebruikt wordt om allerlei schurft en onzuiverheid vande 
huid te verdrijven ; daar deze stof nogal kleverig is, moet men haar met 
een weinig klapperolie verwarmen en vermengen. Mettertijd wordt 
zij harsachtig, doch behoudt haar kleverigheid. Voor hetzelfde doel 
kan men ook schraapsel nemen van het vette hout, dat met klap- 
perolie vermengen, en de schurftachtigheid daarmede bestrijken. 
De ternatanen wrijven het op een steen en geven het met water 
of slappe arak te drinken tegen krampen in den buik (R.). 
Een overeenkomstig gebruik vindt men vermeld in Vorderman ’s 
Madoereesche planten (No. 227), waar gezegd wordt, dat het sap, 
hetwelk uit het boven vuur verwarmde hout vloeit, dient tot het 
behandelen van chronische beenzweren. 
Tot een gewone purgatie, aldus vervolgt Rumph., nemen de in- 
landers een stuk van de schors, twee vingers breed en twee leden 
