EXCOECARIA. 117 
lang, kauwen het met pinang en slikken het sap in, doch dewijl 
dat in de keel brandt, doet men liever eenige, druppels van het 
melksap in klappermelk, thee of toewak. Deze púrgatie werkt zoo- 
wel naar boven als naar onderen en wordt daarom alleen door ge- 
zonde menschen gebruikt. Haar werking wordt gestuit door het 
eten van een half rijpe, onder de asch gebraden pisang. 
Zijn dik, wit melksap geeft de boom overvloedig uit, in het bij- 
zonder de takken en bij het afbreken van bladeren; het spat ook 
duchtig in het rond, als men met kracht in den stam kapt. Dit sap 
heeft den boom de zeker niet onverdiende reputatie gegeven van 
zeer gevaarlijk te zijn, doch als men er voor waakt, dat het niet 
in de oogen komt, heeft men daarvan niets te vreezen. Komt het 
nochtans iemand in de oogen, dan moet hij die uitwasschen met 
klappermelk en telkens zoetjes uitdrukken. Als purgeermiddel is 
het in het oostelijk deel van den archipel meer in gebruik dan op 
de westelijke eilanden. Het melksap is ook goed tegen steken van 
venijnige visschen; men strijkt het op de kwetsuur en bindt er een 
stukje rood koper overheen (Rumphius). 
Over de giftigheid, die dit melksap zonder twijfel eigen is, zijn 
allerlei overdreven verhalen.in omloop. Waartoe autosuggestie ie- 
mand brengen kan, blijkt uit een door Greshoff aangevoerd staaltje 
(Schetsen, bl. 222): het inpakken van een met veel moeite ver- 
kregen takje bezorgde den vriendelijken medewerker hartkloppin- 
gen, rillingen en verdooving in de vingers. Overeenkomstig Rum- 
phius’ mededeelingen vond Boorsma (Teysmannia 1910, bl. 713) 
geen spoor van bijzondere werking op de ongeschonden huid; bij 
aanraking met de slijmheid echter ontstaat een brandende pijn. Voor 
visschen bleek het zeer giftig te zijn; goudvisschen bezweken 
binnen 2 uren ín een verdunning 1 : 200.000; een concentratie 
1 : 500.000 werkte echter niet meer doodelijk. 
In hef museum: Verharst hout. 
bren 
147/4478. Excoecaria baccata, Muell. Arg. 
Volkshamen. Mal. Palemb.: Bédi, Bodi, Loedai. 
Boom, tot 25 M. hoog en 1 M. dik, met rechten stam en vrij laag 
aangezette kroon, in Palembang groeiend in de benedenlanden. 
Het hout ís licht, zacht en niet duurzaam, doch in gebruik voor 
planken. De zwarte, in groote trossen aan den boom hangende, 
op aalbessen gelijkende vruchten zijn melig en zeer zoet; zij wor- 
den bijwijze van versnapering gegeten. 
In het Museum: Hout. 
147/4478. Excoecaria bicolor, Hassk. 
Volksnamen op Java: Daoen rêmék daging (Midden-Java), 
Daoen sambang darah. 
Sterk vertakte heester, als sierplant op Java gecultiveerd (K. & 
V. — XII, bl. 27). Hoewel deze vrij vaak gekweekte plant door 
| den volksmond niet wordt gesignaleerd als gevaarlijk, heeft noch- 
| tans het melksap giftiger eigenschappen dan dat van E. Agallocha, L. 
| Boorsma (Teysmannia 1910, bl. 716) bevond, dat het bij een con- 
centratie 1 : 500.000 voor visschen nog doodelijk is. 
| De bladeren worden algemeen op Java gebruikt in de inlandsche 
Melksap. 
Hout. 
Vruchten. 
Melksap. 
Bladeren. 
