ie, „ 
se) Ü 
SAPIUM — EUPHORBIA. 121 
Euphorbia antiquorum, L. 
Volksnamen op Java en elders: Soedoe-soedoe, Soesoedoe, 
Soesoeroe. 
Zeer sterk vertakte boomheester of kleine boom, inheemsch in 
Eng.-Indië, op Java gekweekt (K. & V.—XII, bl. 23). Het is een zon- 
derling gevormd, veel in pagers geplant, cactusachtig gewas, alleen 
in den natten moesson bladeren dragend. 
Het gebruik van het overvloedige melksap komt overeen met dat 
van al de andere naverwante Euphorbia’s en wordt uitvoeriger be- 
schreven bij de zeer kenbare Euphorbia Tirucallí, L. Teysmann 
vermeldt in het Natuurk. Tijdschr. v. N. L. dl 35, bl. 354, dat hij 
in West-Borneo bij Montrado E. antiquorum en E. neriifolia veel 
vond aangeplant, naar hij vernam, om het melksap te bezigen als 
toeba voor het bedwelmen van visschen. Volgens Boorsma (Teys- 
mannia 1910, bl. 789) staat het melksap van deze soorten in gif- 
tigheid gelijk en schijnt overeenkomstige bestanddeelen te bevatten. 
De 3- of 4-kantige, sterk ingesnoerde jonge loten van deze soort, 
en zeer waarschijnlijk ook van andere daarop gelijkende soor- 
ten, worden te Batavia door chineesche vrouwen wel geconfijt. 
Volgens Almerood (Tijdschr. v. Land- en Tuinbouw en Boschcul- 
tuur, 5e jaargang) worden zij vooraf goed uitgekookt om het melksap 
te verwijderen en daarna 2 uur in water geweekt. 
In het Museum: Manisan. 
Euphorbia neriifolia, L. 
Volksnamen: Als E. antiquorum, L. 
Hoewel in habitus van E. antiquorum verschillende, zijn de 
eigenschappen van beide planten vrij wel gelijk en waar de in- 
landers blijkens de namen geen onderscheid tusschen haar maken, 
zullen ook de toepassingen niet uiteenloopen,. 
Rumphius (IV, bl. 88) beeldt Euphorbia neriifolia af en beschrijft 
haar onder den naam van Ligularia, doch vermeldt tevens soorten 
van elders, waarvan de identiteit niet is vast te stellen en die mogelijk 
niet eens alle Euphorbiaceae zijn. Overigens geven zijn uitvoerige 
berichten een goed beeld van de medicinale toepassingen dezer 
plantengroep, zoodat ik hieronder het voornaamste laat volgen. 
Euphorbia neriifolia, L. wordt op Ambon (evenals elders) aan- 
geplant ter afscheiding van bouwvelden, vooral tot afwering van 
wilde varkens; zij groeit zeer gemakkelijk van stekken. 
De wortels geven de maleiers in tegen een bedorven maag en gewre- 
ven met langkoewas en banglé dienen zij als smeersel bij beri-beri. 
De kromme stam verdeelt zich in twee of drie hoekige, gedraaide 
armen. Het hout van die armen is niet meer dan twee stroohalmen 
dik en daaronder ligt een waterig, voos merg; aan de oude stam- 
men vindt men echter meer en vaster hout. Op Java geven deze, 
zegt Rumphius, soms lichtbruine, mooi geaderde, welriekende (ver- 
harste) stukken bastaard-aloëhout, die de inlanders wegens hun 
zeldzaamheid gebruiken voor het snijden van heften van krissen 
voor groote heeren. 
Het vormen van reukhout in deze soort is van elders bevestigd 
(Boorsma, Bulletin VII du Dépt de lAgr., 1907, bl. 37), doch mo- 
gelijk komt dat ook voor bij andere soorten. 
Melksap. 
Loten. 
Pagerplant. 
Wortels. 
Hout. 
Reukhout. 
