CAMPNOSPERMA — RHUS. 141 
153/4504. ving te geven van de daar gevolgde cultuurwijze van Rhus ver- 
nicifera. Te Tjibodas schijnt de groei niet opvallend goed te zijn 
geweest. Het Verslag omtrent ’s Lands Plantentuin over 1895, bl. 
57, noemt dien op enkele uitzonderingen na slecht: dat over 1896 
vermeldt, dat eenige boompjes begonnen vrucht te dragen. De la- 
tere verslagen doen er het stilzwijgen toe, waarschijnlijk in ver- 
band met het vertrek van den administrateur in November 1897. 
Dat men is toegekomen aan het tappen, is dus niet waarschijn- 
lijk, omdat dit wel zou zijn gerapporteerd. Het program van den 
invoer van japansche nutplanten ís dan ook vrij wel geheel mis- 
lukt. Volgens Watts Commercial products is in Eng.-Indië de cul- 
tuur insgelijks niet met veel succes bekroond. 
China produceert boven de eigen behoefte een vrij groot surplus 
aan ruwe lak, dat wordt uitgevoerd voornamelijk naar Japan. Als 
de boom een omtrek heeft verkregen van 6 inches, wordt met 
tappen aangevangen: te vroeg of te sterk tappen schaadt of doodt 
hem. Insnijdingen van 4 tot 12 inches lengte en 1 inch breedte 
worden, in den tijd dat de bloemen zich beginnen te openen, ge- 
maakt in den stam en de dikkere takken tot op het hout. Dat geschiedt 
vroeg in den morgen en des avonds wordt het uitgevloeide sap 
verzameld uit de onder de schuine sneden geplaatste ontvangers. 
Het sap is bij het uitvloeien grijsachtig wit, doch oxydeert spoedig 
bij blootstelling aan de lucht en wordt dan bruinzwart. Om het 
van de lucht af te sluiten wordt het afgedekt met geölied papier. 
De wonden vloeien zeven dagen: alsdan moet er een baststrookje 
worden afgesneden en dit kan zeven maal worden herhaald, zoodat 
het tapseizoen ongeveer 8 weken duurt. Daarna moet de boom 5 
tot 7 jaar rust hebben. 
In Japan bloeit de lakcultuur vooral tusschen 37 en 39° N.B.; 
evenals in China wordt daar de boom meest langs kanten en op 
andere verloren plaatsen geplant. De leeftijd, waarop met tappen 
kan worden aangevangen, is in den regel 10 jaar, in buitengewone 
gevallen 5 jaar. De tapmethode verschilt van die der chineezen, 
doch voor een beschrijving moet worden verwezen naar het aan- 
gehaalde bulletin van het Imp. Inst. Het tapseizoen duurt den 
geheelen zomer door; in de lente is het sap waterig en ín den 
herfst vloeit het slecht. De opbrengst per boom bij tappen over 
I, van den omtrek bedraagt 27 tot 54 gram ruwe lak en ook daar 
heeft hij na elke tapping 5 jaar noodig om zich te herstellen. 
De wijze, waarop de lak wordt gezuiverd en gebruikt voor geen 
ander doel, dan om voorwerpen van gladafgewerkt hout door herhaal- 
delijk bestrijken met een laag van dit natuurlijk vernis om te zetten 
in het beroemde japansche lakwerk, ga ik met stilzwijgen voorbij en 
vermeld nog slechts de eigenaardigheid, dat japansche lak alleen 
verhardt in een vochtige atmosfeer, terwijl zij, in een droge om- 
geving aan zonlicht en warmte blootgesteld, kleverig blijft. 
Het doel van deze beknopte mededeelingen, nog veel te uitvoerig 
als de beteekenis van deze stof voor Indië als maatstaf wordt 
aangelegd, is eens één enkel geval in het licht te stellen van 
ondoordachte aanbevelingen van zeer welmeenende lieden, die, waar 
het geldt het bevorderen van vermeende indische belangen, het 
gezond verstand buiten werking stellen. Een cultuur, die 10 jaren 
Lak. 
