ST EMONURUS — SAPINDUS. 149 
gevonden tusschen 700 en 2700 M. zeehoogte, in sommige berg- 
wouden nogal veelvuldig. Het hout, dat in zeer groote afmetingen 
is te krijgen, wordt o. a. in de Preanger bruikbaar geacht voor huis- 
bouw; elders zijn de houteigenschappen zeer weinig bekend (K. & 
V.—lX, bl. 254). De Clercq (No. 18) beschrijft het als licht doch 
hard, met vlammen als vederen, en zegt, dat er jukken, wandel- 
stokken, kistjes en andere kleine voorwerpen van worden gemaakt. 
In het Museum : Hout. 
SAPINDACEAE. 
165/4726. Cardiospermum Halicacabum, L. (C. microcarpum, 
FE DR: 
Volksnamen. Mal.: 7Zjënèt (S. W.K.) —Soend.: Parija goe- 
noeng —Jav.: Kêtipès, Parènan, Poeloengan. 
Klimmend kruid, 0.50 tot 1.50 M. hoog, groeiend op zonnige 
plaatsen in droge streken van af de laagvlakte tot op 700 M., vooral 
echter beneden 500 M. zeehoogte (Backer, Schoolflora). 
Volgens Blume (Rumphia Ill, bl. 185) bezit de wortel diuretische Wortel. 
en eenigszins purgeerende eigenschappen: een afkooksel ervan zou 
worden aangewend bij cata rh van de blaas en van de urinewegen. 
Rumphius, die het beschrijft (VI, bl. 61) onder den naam van Hali- 
cacabus petegrinus, zegt, dat het op Ambon als groente wordt Bladeren. 
gegeten; Blume voegt daaraan toe, dat de gekneusde bladeren die- 
nen voor verkoelende omslagen bij zenuwhoofdpijn. Ook zouden zij 
volgens Bl, in water geweekt, worden gebruikt om kleeren te reini- 
gen en als hoofdwassching. De Clercq (No. 662) vermeldt, dat het 
sap der bladeren op huidzweren wordt gedruppeld en dat de aan 
snoeren geregen rijpe zaden als sieraad door vrouwen en kinderen 
worden gedragen: dit laatste is ontleend aan Rumphius. 
165/4734. Allophylus Cobbe, B/. (A. javensis, Bl). 
Volksnamen. Mal. S. W.K: Sidjangè, Sitjangtjang (Minangk.) 
— Jav.: Tjoekilan. 
Uiterst veranderlijke heester, 2 tot 4 M. hoog, vaak min of meer 
klimmend, verbreid over geheel Z.O. Azië. Op Java groeit hij in 
bosschen, kreupelhout en heggen van af het zeestrand tot op 1500 M. 
zeehoogte (Backer, Schoolflora). 
Het hout wordt als te klein, te krom en te weinig deugdelijk 
niet door de inlanders gebruikt (K. & V. — IX, bl. 146). Ook Ridley 
(Mal. Timmerhoutsoorten, bl. 41) zegt, dat het niet duurzaam is, 
doch, als het in passende afmetingen kan worden verkregen, wordt 
aangewend voor daksparren. Men maakt er ook wandelstokken 
van en volgens De Clercq (No. 3070) gevesten van wapens. 
165/4739. Sapindus Rarak, DC. (Dittelasma Rarak, Hook. f.). 
Volksnamen. Mal. : Lamoeran (Palemb.) — Soend.: Rérék — 
Jav.: Lérak, Wérak. 
Woudreus, tot 42 M. hoog en 1 M. dik, wild groeiend op Java 
tusschen 450 en 1500 M. zeehoogte, soms ook aangeplant om de 
vruchten. 
Het hout is volgens de inlanders niet zeer hard en wordt spoedig Hout. 
door insecten vernield; ofschoon het in groote afmetingen te krijgen 
