165/4767. 
158 SAPINDACEAE. 
gerichte fabrieken, gekneusd door rollers. Behalve de grove stukken 
korst, die worden aangeduid als seed-lac en het hout der takken 
en twijgen, dat als brandstof wordt gebezigd, verkrijgt men een 
verontreinigd mengsel van kleine stukjes lak. De seed-lac wordt 
onder voortdurend roeren en herhaaldelijk vernieuwen van het 
water gezuiverd tot zij geen kleurstof meer aan het water afgeeft. 
Die roode verfstof, welke haar oorsprong vindt in de ovaria der 
insecten, werd voorheen als lac-dye in belangrijke hoeveelheid door 
Eng.-Indië uitgevoerd; in den strijd tegen de teerkleurstoffen heeft 
zij het echter moeten afleggen. Nadat de seed-lac aldus is gewas- 
schen, wordt zij in de zon grondig gedroogd en vervolgens gemalen 
tot een grof poeder. Om daarvan shell-lac te maken wordt er, om 
een fraai stroogele kleur te verkrijgen, een weinig operment (wit 
arsenicum) en om het smeltpunt te verlagen, 2 à 5 ®/, colophonium 
aan toegevoegd. Dikwijls wordt er meer colophonium bijgedaan, 
doch dat meerdere is een vervalsching. Met dit poeder vult men 
een worstvormigen zak, ca 5 cM. breed en 10 à 12 voet lang, 
vervaardigd van amerikaansch dril. Die zak wordt aan het eene 
einde vastgebonden en aan het andere einde of in het midden 
langzaam gewrongen. Dit geschiedt bij een open kolen- of houtskool- 
vuur en de zuivere hars, gesmolten door de warmte, perst langzaam 
door het doek heen en valt op den grond, die gewoonlijk bedekt 
is met pisangbladeren, of in sommige gevallen bevloerd met gladde 
tegels. Elk stukje lak wordt, nog warm zijnde, op een pisangstam 
gelegd en met behulp van een band van klappervezel uitgeplet 
tot een dun plaatje, dat na afnemen van den pisangstam wordt 
gestrekt, langzaam afgekoeld en in stukjes gebroken. In de best 
ingerichte fabrieken zijn de pisangstammen vervangen door met 
stoom verwarmde zinken buizen. Het eindproduct wordt gesor- 
teerd naar de kleur. 
Door de beschrijving in Tropenflanzer verkrijgt men van deze 
zuiveringsmethode een eenigszins ander beeld, nl. dat het eind 
van de gewrongen slang wordt vastgehouden door een man, die 
heeft plaats genomen achter het open vuur: terwijl hij met de 
linkerhand de slang regeert, heeft hij de rechter vrij voor het han- 
teeren van een houten mes, waarmede hij de uitgezweete hars 
afschraapt. Dat mes wordt nu en dan afgestreken op een verglaas- 
den, met heet water gevulden, cylindervormigen pot en een jongen 
staat gereed met een stuk pisangblad, om onmiddellijk de taai- 
vloeibare massa op den wand van den cylinder uit te strijken tot 
een koek, dien hij vervolgens losmaakt, even bij het vuur houdt, 
dan met de teenen vastklemt en tenslotte voorzichtig uittrekt tot 
een dun vlies tusschen de voeten en de opgeheven armen. 
Alleen de beste kwaliteiten worden verwerkt tot schellak; van 
mindere soorten wordt button-lac gemaakt. Dit geschiedt door de 
uit de worst geperste lak te kneden tot schijfjes van ca 3.5 cM. 
middellijn. Van de sterk gekleurde soorten worden donkerroode 
tabletten gemaakt, bekend als garnet-lac. De koolzwarte, harde 
massa, die in de worst achterblijft, wordt verzameld en verwerkt 
tot ronde koekjes van ca 10 cM. middellijn en 2.5 cM. dikte, die 
locaal worden verbruikt. 
In Europa wordt schellak gebruikt vooral voor het bereiden van 
